آمریکا در شش ماه گذشته با چالشهای جدی در حوزه قدرت نظامی و دیپلماتیک مواجه شده است. این کشور که زمانی به عنوان نماد برتری نظامی جهانی با بهترین تجهیزات و آموزشدیدهترین نیروها شناخته میشد، اکنون در برابر ایران و تسلیحات ارزانقیمت آن ناکافی به نظر میرسد. این وضعیت به وضوح نشاندهندهٔ افول قدرت آمریکا و ناتوانی آن در حفظ تسلط جهانیاش است.
چالشهای نظامی و استراتژیک آمریکا
از سال ۱۹۸۰، آمریکا نقش خود را به عنوان تضمینکنندهٔ آزادی کشتیرانی در خلیج فارس ایفا کرده است. اما در حال حاضر، با وجود از دست دادن تعداد زیادی از رهبران خود، ایران همچنان به قوت خود باقی مانده و توانسته است با حملات موشکی و پهپادی، بسیاری از تأسیسات آمریکا را تحتفشار قرار دهد. به طوری که تنها دو هفته پس از آغاز جنگ، ۱۷ پایگاه آمریکایی و مراکز دیپلماتیک هدف قرار گرفتند، از جمله مقر ناوگان پنجم در بحرین و پایگاههای نظامی در کویت.
بیشتر بخوانید: ترامپ و گفتمان خطر: جنگ با ایران در سایهٔ ۱۱ سپتامبر
از دست دادن بحرین، لجستیک آمریکا را به شدت تحت تأثیر قرار داده و خط لجستیکی این کشور را مجبور به عقبنشینی به دیهگو گارسیا، جزیرهای بریتانیایی در ۳۲۰۰ کیلومتری تنگهٔ هرمز کرده است. این موضوع به شدت بر روحیه نیروهای آمریکایی تأثیر گذاشته و دریاسالار کادل نیز به صراحت اعلام کرده است که بازگشت به بحرین در آینده نزدیک ممکن نیست.
تغییرات در توازن قدرت جهانی
آمریکا اکنون در حال کاهش موجودی تجهیزات نظامی خود در اقیانوس آرام است و ناو جورج واشینگتن که به طور معمول در ژاپن مستقر است، به دریای عرب اعزام شده است. این تغییر استراتژیک نه تنها بر بازدارندگی آمریکا در برابر چین تأثیر منفی گذاشته، بلکه به میزان خطرناک و قابل توجهی موجودی سیستمهای دفاعی مانند تاد و پاتریوت را کاهش داده است.
در حال حاضر، آمریکا به شدت در حال مواجهه با کمبود تجهیزات نظامی است و بازگشت به سطح پیش از جنگ سالها به طول خواهد انجامید. در حالی که چین به عنوان یکی از رقبای اصلی آمریکا، تقریباً نیمی از کشتیهای جهان و ۸۰ درصد پهپادهای آن را تولید میکند، آمریکا با چالشهای جدی در حوزه تولید و ذخایر نظامی روبرو است.
کشورهای دیگر نیز در حال تغییر روابط و اتحادهای خود هستند. پاکستان، ترکیه و عربستان پیمانهای دفاعی مشترک امضا کردهاند و عمان به تهران نزدیک میشود. در اروپا، آلمان در حال بررسی کمک به مدرنسازی سلاح هستهای بریتانیا است تا در صورت خروج آمریکا، بازدارندگی خود را حفظ کند.
این تحولات نشاندهندهٔ نشانههای قوی از کاهش اعتماد کشورها به تواناییها و نیتهای آمریکا است. با توجه به ظهور شرق آسیا به عنوان مرکز تولید اقتصادی جهان و همچنین مشکلات چین، جهان ممکن است وارد دورهای پرآشوب از جنگها و رقابتهای جدید شود.
در نهایت، به نظر میرسد که عصر تسلط آمریکا به پایان رسیده و این کشور باید با واقعیتهای جدید جهانی سازگار شود.
بیشتر بخوانید: تحولات یمن و چالشهای جدید عربستان سعودی · انور قرقاش: بازسازی اعتماد میان امارات و ایران زمانبر است
