ایران هشدار داده است که در صورت وقوع مجدد جنگ با ایالات متحده، کابلها و مراکز داده در منطقه ممکن است هدف حمله قرار گیرند؛ بهویژه در شرایطی که متحدان یمنی ایران کنترل یکی از گلوگاههای حیاتی اینترنت را در دست دارند.
هشدار محسن رضایی و نگرانیها درباره امنیت اینترنت
محسن رضایی، مقام ارشد امنیتی ایران، در بیانیهای هشدار داده است که در صورت شعلهور شدن دوباره جنگ با آمریکا، کابلها، مراکز داده و تاسیسات هوش مصنوعی در سراسر منطقه ممکن است هدف حمله قرار گیرند. این هشدار در حالی مطرح میشود که تصرف بخشهایی از خاک یمن در امتداد ساحل دریای سرخ توسط انصارالله مورد حمایت ایران در ماه گذشته، نگرانیهایی را درباره امنیت کابلهای اینترنتیِ متصلکننده اروپا و آسیا ایجاد کرده است. درگیریهای شدیدی میان دولت مورد حمایت عربستان در یمن و انصارالله در چندین نقطه، از جمله تنگه بابالمندب، در جریان است؛ تنگهای که نزدیک به یکپنجم ترافیک جهانی اینترنت از آن عبور میکند.
بیشتر بخوانید: دکتر محمد بن مبارک العریمی بر نقش عمان در تحولات منطقهای تأکید کرد
عواقب حملات احتمالی بر زیرساختهای فناوری
در جریان درگیریهای پیشین میان آمریکا و اسرائیل با ایران، مراکز داده و منافع تجاری آمریکا در بحرین و امارات متحده عربی هدف حمله قرار گرفتند. تهران اعلام کرد که این حملات در پاسخ به حملات آمریکا به تاسیسات غیرنظامی ایران انجام شده است. اگرچه پس از امضای تفاهمنامه ماه ژوئن میان ایران و آمریکا، حملات مستقیم تا حد زیادی پایان یافته است، اما حملات به کشتیهای عبوری از تنگه هرمز - که گلوگاه حیاتی نفت جهان محسوب میشود - همچنان ادامه دارد.
حجم عظیمی از دادهها از طریق تعداد محدودی مسیر باریک منتقل میشوند. بر اساس برآوردهای شرکت تحقیقاتی "تلهجئوگرافی" (TeleGeography)، بیش از ۹۰ درصد ظرفیت انتقال داده میان اروپا و آسیا از طریق کابلهای زیر بستر دریای سرخ جابهجا میشود. این کابلها از طریق تنگه بابالمندب وارد دریا میشوند؛ تنگهای که عرض آن در باریکترین نقطه حدود ۲۶ کیلومتر است و یکی از پرترددترین مسیرهای دریایی اتصال اروپا به آسیا به شمار میرود.
چالشها در حفاظت از زیرساختهای حیاتی
کابلها ممکن است بر اثر برخورد لنگر کشتیها یا اقدامات خرابکارانه قطع شوند، و انجام تعمیرات در مناطق جنگی نیازمند دریافت مجوز و تضمینهای امنیتی است. مراکز داده نیز که زیرساخت برنامههای بانکی و خدمات ابری را تامین میکنند، اهدافی بزرگ و ثابت محسوب میشوند. "آندریاس کریگ"، مدرس ارشد مطالعات امنیتی در کینگز کالج لندن، تأکید کرده است که برای از کار انداختن کامل یک تاسیسات، لزومی ندارد که حمله حتما خودِ سرورها را نابود کند. او اظهار داشت که مراکز داده به برق، سیستمهای سرمایشی و ارتباطاتِ بیوقفه وابستهاند.
کریگ همچنین به این نکته اشاره کرده است که تهدید رضایی را جدی میگیرد، اما میان توانایی ایران برای ایجاد اختلالات عمده و توانایی این کشور برای "نابودی نظاممند زیرساختهای دیجیتال خلیج فارس" تمایز قائل شد. او ماهیت این هشدار را "اساساً مبتنی بر بازدارندگی" توصیف کرد و گفت که این پیام "به همان اندازه که خطاب به واشنگتن است، متوجه ابوظبی، ریاض و دوحه نیز میباشد" و به دولتهای حوزه خلیج فارس دلیلی میدهد تا مانع از انجام یک حمله دیگر از سوی آمریکا شوند.
تأثیرات بر جاهطلبیهای فناوری در خلیج فارس
سرمایهگذاری در بخش فناوری ادامه دارد، اما جنگ از قبل به این بخش آسیب رسانده است. کشورهای خلیج فارس اقتصاد پس از نفت خود را بر فناوری بنا کردهاند. در ابوظبی، شرکت اماراتی G۴۲ در حال ساخت Stargate UAE با OpenAI، Nvidia و دیگران است. همچنین، صندوق سرمایهگذاری عمومی عربستان سعودی، Humain، یک شرکت هوش مصنوعی به ریاست ولیعهد محمد بن سلمان، را برای ساخت مراکز داده و یک مدل هوش مصنوعی به زبان عربی راهاندازی کرده است.
با توجه به تهدیدات موجود و حملات اخیر به زیرساختهای فناوری، دولتهای منطقه باید به تقویت امنیت سایبری و زیرساختهای دیجیتال خود توجه بیشتری داشته باشند تا از آسیبپذیریهای موجود جلوگیری کنند.
بیشتر بخوانید: اسماعیل بقایی بر گفتوگوی واقع بینانه درباره امنیت خلیج فارس تأکید کرد · تسهیل صادرات ذرت علوفهای دزفول به کشورهای حاشیه خلیج فارس




