بانک VTB، یکی از بزرگترین موسسات مالی روسیه، روز دوشنبه توسط ایالات متحده تحریم شد. این تحریمها به دلیل اتهام کمک به ایران برای دور زدن تحریمها صورت گرفته است و یکی از بزرگترین نامهای جهانی در تلاشهای واشنگتن برای فشار به اقتصاد ایران به شمار میآید.
جزئیات تحریمها
اداره کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری ایالات متحده، بانک VTB را تحت دستور اجرایی ۱۳۹۰۲ به دلیل فعالیت در بخش مالی ایران و ایجاد روابط بانکی با بانکهای تحریمشده ایران، تحریم کرده است. این بانک دولتی روسیه اکنون یکی از جامعترین موسسات مالی تحریمشده در جهان به شمار میآید.
بیشتر بخوانید: کاروان روسی تأمینکنندهٔ تسلیحات به تأسیسات ساحلی سوریه
بر اساس بیانیهای که توسط دولت ایالات متحده صادر شده، VTB در سالهای اخیر دفاتری در ایران افتتاح کرده و در سه سال گذشته ارتباطات بانکی با موسسات مالی تحریمشده ایران برقرار کرده است. علاوه بر این، این بانک روسی در ژانویه ۲۰۲۵ اقدام به گسترش حضور خود در تهران کرده و به انتقال میلیاردها دلار از داراییهای مسدود شده ایران پرداخته است. همچنین این بانک یک سیستم تسویهحساب با استفاده از ریال ایرانی و روبل روسی برای تسهیل تجارت دوجانبه ایجاد کرده است.
پیامدهای تحریمها
این اقدام به این معناست که داراییها و منافع مربوط به بانک VTB که در ایالات متحده یا تحت کنترل افراد آمریکایی قرار دارد، مسدود خواهد شد. همچنین، این تحریمها موسسات مالی خارجی که اقدام به انجام تراکنشهای عمده با VTB کنند را در معرض تحریمهای ثانویه قرار میدهد.
این تحریمها بخشی از سلسله اقداماتی هستند که تحت عنوان عملیات «طرد اقتصادی» انجام میشوند. این کمپین، که توسط اسکات بسنت، وزیر خزانهداری ایالات متحده، در تاریخ ۲۴ اوت آغاز شده است، به دنبال افزایش فشار اقتصادی بر ایران میباشد. وزارت خزانهداری ایالات متحده قبلاً نیز به موسسات مالی تسهیلکنندهٔ مالی ایران در ترکیه و امارات متحده عربی و همچنین ۲۷ شرکت هواپیمایی ایرانی و شرکتهای مرتبط با صنعت هوانوردی ایران تحریمهایی اعمال کرده است.
بسنت هفته گذشته اعلام کرد که واشنگتن به دنبال تحریم یک بانک بزرگ دیگر به عنوان بخشی از ادامه فشار بر تهران است. با توجه به اینکه شرکتهای روسی اکنون به عنوان هدف اصلی واشنگتن قرار دارند، این تحریمها نشاندهندهٔ عزم ایالات متحده برای ایجاد فشار حداکثری بر اقتصاد ایران است.
تحریم جدید بانک VTB در حالی است که توجهات عمدتاً به سمت احتمال اقدام ایالات متحده علیه شرکتهای چینی متمرکز شده است، اما شرکتهای روسی نیز به عنوان پشتیبانهای مهم ایران شناخته میشوند. بنابراین، این تحریمها به عنوان بخشی از تلاشهای ایالات متحده در زمینهٔ نفت، حمل و نقل، هوانوردی، مالی و داراییهای دیجیتال به منظور بستن راههای باقیمانده برای ایران محسوب میشوند.
با این حال، این سوال باقی میماند که آیا این فشارها میتوانند تهران را به تغییر مسیر وادار کنند، در حالی که ایران و متحدان منطقهای آن به دنبال تقویت موقعیت خود هستند. به ویژه، یک حمله سریع از سوی گروه حوثیهای وابسته به ایران، تسلط این گروه بر تنگه باب المندب را تقویت کرده و توانایی عربستان سعودی برای صادرات نفت را تحت تأثیر قرار داده است.
تحولات اخیر در یمن و عربستان سعودی به بعدی متغیر در این منازعه افزوده و به ایران نفوذ بیشتری در یکی از کلیدیترین نقاط انرژی جهان داده است. قیمت نفت به دنبال این اخبار افزایش یافته و قیمت نفت خام برنت به نزدیک ۱۱۰ دلار در هر بشکه رسیده است، که در آستانهٔ اوجهای جنگی ۱۲۰ دلار در هر بشکه در ماه آوریل قرار دارد.
بیشتر بخوانید: ملاقات اسرائیل و لبنان در رم؛ آیا توافق امنیتی به تنشها پایان میدهد؟ · نشست مسقط؛ بررسی دیپلماسی امنیتی در تنگه هرمز
