تحقیقات جدیدی که توسط دانشگاه سلطان قابوس (Sultan Qaboos University) در عمان انجام شده است، به بررسی عوامل زیست‌محیطی مؤثر در تشکیل و حرکت بلوم‌های مضر جلبک در سواحل شمالی عمان پرداخته است. این تحقیقات می‌تواند به حفاظت از تأسیسات آب شیرین‌کن، شیلات و فعالیت‌های آبزی‌پروری کمک کند.
جزئیات پروژه تحقیقاتی
پروژه تحقیقاتی تحت عنوان «تشکیل، ویژگی‌ها و جابه‌جایی بلوم‌های مضر جلبک در سواحل شمالی عمان» با حمایت مالی برنامه تحقیقاتی استراتژیک از سوی اداره تحقیق و نوآوری و در همکاری با وزارت کشاورزی، شیلات و منابع آبی انجام شده است. رهبری این پروژه بر عهده پروفسور سرگئی دبرتسوف، رئیس کرسی یونسکو در بیوتکنولوژی دریایی در دانشکده علوم کشاورزی و دریایی دانشگاه سلطان قابوس قرار داشته است.
بیشتر بخوانید: توسعه همکاری‌های علمی در حفاظت از محیط زیست دریایی خلیج فارس
پروفسور دبرتسوف بیان کرد که بلوم‌های مضر جلبک به طور مکرر در دریای عمان اتفاق می‌افتند و می‌توانند در شیلات و آبزی‌پروری تأثیر بگذارند، همچنین تأسیسات آب شیرین‌کن را مختل کرده و بر فعالیت‌های دریایی و گردشگری تأثیر بگذارند. هدف این تحقیق بهبود درک از اکولوژی این بلوم‌ها، شناسایی عوامل اصلی زیست‌محیطی مؤثر در توسعه آن‌ها و بررسی نحوه جابه‌جایی و پراکندگی آن‌ها در سواحل شمالی عمان بوده است.
یافته‌های تحقیقاتی و توصیه‌ها
یافته‌های این تحقیق نشان می‌دهد که بلوم‌های مضر جلبک در دریای عمان تحت تأثیر ترکیب پیچیده‌ای از فرایندهای زیست‌محیطی و اقیانوس‌شناسی قرار دارند. این عوامل شامل بادهای موسمی، جریان‌های اقیانوسی، بالا آمدن آب ساحلی و خروجی آب از خلیج عربی می‌شود. تغییرات فصلی در اختلاط آب و لایه حرارتی، که لایه‌ای است که آب سطحی گرم‌تر را از آب عمیق‌تر سردتر جدا می‌کند، نیز بر در دسترس بودن مواد مغذی و بیوماس فیتوپلانکتون تأثیرگذار است.
پروفسور دبرتسوف همچنین بر اهمیت تقویت نظارت در نقاط ورودی تأسیسات آب شیرین‌کن تأکید کرد. او پیشنهاد کرد که شاخص‌های کلیدی شامل کلروفیل-آ، کدورت، سطح اکسیژن محلول و وجود گونه‌های مضر جلبک باید برای شناسایی زودهنگام و واکنش سریع مدنظر قرار گیرد.
در زمینه شیلات و آبزی‌پروری، او توصیه کرد که انتخاب مکان‌ها باید بر اساس وقوع‌های تاریخی بلوم‌ها، الگوهای گردش آب و منابع آلودگی انجام شود. نظارت مداوم بر سطح اکسیژن محلول، دما، شوری و سایر شاخص‌های کیفیت آب می‌تواند هشدارهای زودهنگام در مورد توسعه بلوم‌ها را فراهم کند.
این پروژه منجر به انتشار چهار مقاله در مجلات علمی و ده ارائه در کنفرانس‌های بین‌المللی شده است و همچنین سه کارگاه درباره بلوم‌های مضر جلبک و اقیانوس‌شناسی برگزار شده است.
بیشتر بخوانید: برگزاری همایش قانونگذاری محیط زیست در استان جنوب شرقی عمان · روند تولید محصولات پالایشگاهی عمان در پایان اوت ۲۰۲۶
