پارلمان شرقی لیبی در تاریخ ۲۰ اکتبر ۲۰۲۳ توافقی در مورد مرزهای دریایی با ترکیه را تصویب کرد که بلافاصله منجر به واکنش شدید یونان شد. این توافق به عنوان نقض قوانین بین‌المللی از سوی آتن توصیف شده است و نگرانی‌هایی را در مورد حقوق حاکمیتی کشورهای همسایه به وجود آورده است.
جزییات توافق و واکنش‌ها
توافق مذکور بخشی از یک منازعه قدیمی در مورد ادعاهای متضاد بر سر مرزهای دریایی و حقوق اکتشاف انرژی در شرق دریای مدیترانه است. این توافق در ابتدا در سال ۲۰۱۹ توسط دولت مورد تأیید جامعه بین‌المللی در طرابلس، پایتخت غربی لیبی، امضا شده بود، اما دولت رقیب شرقی تحت رهبری خلیفه حفتر سال‌ها از تأیید آن خودداری کرده بود.
بیشتر بخوانید: ماجرای محمود خلیل و درخواست وی از دیوان عالی آمریکا
یونان، مصر و قبرس به شدت با این توافق مخالف هستند و آن را تهدیدی برای ادعاهای دریایی خود می‌دانند. وزارت امور خارجه یونان در بیانیه‌ای اعلام کرد که این توافق "غیرقانونی، باطل و نقض‌کننده حقوق حاکمیتی کشورهای منطقه است" و از طرف لیبی خواستار خودداری از هر گونه اقدامی که موجب تضعیف ثبات در شرق دریای مدیترانه شود، شد.
پاسخ ترکیه و ابعاد روابط
وزارت امور خارجه ترکیه ضمن استقبال از تصمیم پارلمان لیبی، اعلام کرد که این توافق به حقوق و منافع مشترک دو کشور تحت قوانین بین‌المللی و اصول عدالت احترام می‌گذارد. این وزارتخانه همچنین بر عزم ترکیه برای همکاری با تمامی شرکا به منظور تأمین امنیت، ثبات و صلح در منطقه مدیترانه تأکید کرد.
روابط ترکیه و لیبی در سال‌های اخیر بهبود یافته است و مقامات ترکیه به طور منظم از بنغازی، پایتخت غیررسمی حفتر، بازدید می‌کنند و در بخش‌های مختلفی نظیر ساخت و ساز سرمایه‌گذاری می‌کنند. در همین راستا، پارلمان شرقی لیبی همچنین در جلسه اخیر خود تصمیم به لغو قطع روابط سیاسی با آنکارا گرفت که نشان‌دهنده تغییر در فضای سیاسی موجود است.
سعدی حفتر، معاون خلیفه حفتر، در بیانیه‌ای ضمن خوش آمدگویی به تصویب این توافق آن را "ابزاری برای حفاظت از حقوق و منافع اقتصادی لیبی در دریای مدیترانه" توصیف کرد. همچنین، طارق الجروشی، نماینده لیبیایی، اظهار داشت که این توافق موقعیت لیبی را به عنوان شریک سیاسی، نظامی و اقتصادی قدرت‌های بزرگ تقویت خواهد کرد.
به گفته جلیل حراچویی، کارشناس موسسه خدمات سلطنتی بریتانیا، تصویب این توافق می‌تواند راه را برای حضور نظامی گسترده‌تر ترکیه در شرق لیبی هموار کند و این رأی‌گیری را به یک نقطه عطف تبدیل کند.
بیشتر بخوانید: دیدار پیت هگست با بنیامین نتانیاهو در سفر غیرمنتظره به اسرائیل · ترکیه، پاکستان، مصر و عربستان سعودی حملات حوثی‌ها به فرودگاه ریاض را محکوم کردند
