اقتصاد کشورهای حاشیه خلیج فارس به دلیل ادامه جنگ علیه ایران و تنش‌های یمن با چالش‌های جدی مواجه شده است. این وضعیت نه تنها فعالیت‌های تجاری را مختل کرده بلکه برنامه‌های منطقه برای توسعه گردشگری، فناوری و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را نیز تهدید می‌کند.
کاهش پیش‌بینی شده رشد اقتصادی
بر اساس پیش‌بینی صندوق بین‌المللی پول، اقتصاد کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در سال جاری میلادی با کاهش ۵ درصدی مواجه خواهد شد. در کشورهای کویت، بحرین و قطر که وابستگی بیشتری به صادرات انرژی از طریق تنگه هرمز دارند، این کاهش به بیش از ۱۰ درصد خواهد رسید. در عربستان سعودی نیز، دولت گزارشی از انقباض ۳.۸ درصدی اقتصاد در سه‌ماهه سوم سال جاری نسبت به مدت مشابه سال گذشته ارائه کرده است. این کاهش عمدتاً به دلیل افت ۲۰.۴ درصدی فعالیت‌های نفتی بوده است.
بیشتر بخوانید: تأثیر سیاست‌های سخت‌گیرانه فدرال رزرو بر بازارهای نوظهور
اختلال در حمل‌ونقل و سرمایه‌گذاری
اختلالات شدید در حمل‌ونقل هوایی و سرمایه‌گذاری نیز از دیگر پیامدهای منفی این وضعیت است. به عنوان مثال، شرکت هواپیمایی «ریاض ایر» ناچار شده است مسافران بین‌المللی را با اتوبوس از فرودگاه جایگزین جابه‌جا کند. همچنین، برگزاری کنفرانس سرمایه‌گذاری عربستان به سال آینده موکول شده است. علاوه بر این، برخی از شرکت‌های هواپیمایی بین‌المللی پروازهای خود به این منطقه را تعلیق کرده‌اند. در ابوظبی، مدیرعامل شرکت اکسون‌موبیل به دلیل نگرانی‌های امنیتی از حضور در کنفرانس انرژی «ادیپک» خودداری کرده است.
تلاش برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات
در شرایط کنونی، خطوط لوله‌ای که از تنگه هرمز عبور نمی‌کنند به عربستان و امارات کمک کرده‌اند تا صادرات نفت خود را ادامه دهند. با این حال، طولانی‌شدن درگیری‌ها ممکن است دولت‌های منطقه را وادار کند تا منابع مالی بیشتری را برای ایجاد مسیرهای جایگزین صادرات و افزایش هزینه‌های نظامی اختصاص دهند. امارات نیز بر آن است تا با افزایش سرمایه‌گذاری در بنادر و خطوط لوله جایگزین، وابستگی خود به تنگه هرمز را به صفر برساند.
چشم‌انداز آینده و پیش‌بینی رشد اقتصادی
در حالی که صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده است که عمان تنها اقتصاد منطقه باشد که امسال بیش از ۴ درصد رشد می‌کند، افزایش قیمت نفت و امکان صادرات از طریق دریای عرب بدون وابستگی به تنگه هرمز عوامل این رشد هستند. همچنین جنگ به پروژه‌های هوش مصنوعی در منطقه نیز آسیب زده و بحث‌هایی درباره پراکنده‌سازی مراکز داده جدید مطرح شده است. این نهاد همچنین تأکید کرده است که اگر درگیری‌ها به‌تدریج فروکش کند و فعالیت‌های بخش انرژی به سطح پیش از جنگ بازگردد، رشد ۷.۹ درصدی عربستان و ۱۸.۸ درصدی قطر تا سال ۲۰۲۷ ممکن خواهد بود.
بیشتر بخوانید: برگزاری همایش شبکه‌سازی بازارهای سرمایه در مسقط · مذاکرات نمایندگان ایران با واسطه‌گران قطری در دوحه
