فرانسیس هالزن، فیزیک‌دان بلژیکی و استاد دانشگاه ویسکانسین-مدیسون، به خاطر مشارکت‌های تعیین‌کننده‌اش در رصدخانه نوترینوی IceCube و کشف نوترینوهای با منشاء نجومی، جایزه نوبل فیزیک را دریافت کرد. این جایزه در تاریخ ۳ اکتبر ۲۰۲۳ توسط آکادمی سلطنتی علوم سوئد در استکهلم به وی اعطا شد.
دستاوردهای علمی و کشفیات
آکادمی سلطنتی علوم سوئد در بیانیه‌ای اعلام کرد که هالزن به خاطر «مشارکت‌های تعیین‌کننده‌اش در رصدخانه نوترینوی IceCube و کشف نوترینوهای با انرژی بالا از منشاء نجومی» این جایزه را دریافت کرده است. نوترینوها به عنوان «پیام‌های شبح‌گونه از فضا» توصیف شده‌اند و درک آن‌ها می‌تواند به ما کمک کند تا به رازهای بزرگ کائنات پی ببریم.
بیشتر بخوانید: مارکو روبیو: ارتباطی بین خروج بمب‌افکن‌های آمریکا از بریتانیا و طرح مشکوک ایران وجود ندارد
هالزن در پاسخ به تماس تلفنی آکادمی که برای تبریک به وی انجام شد، ابراز شگفتی کرد و از تمامی کسانی که در این پروژه مشارکت داشتند، قدردانی کرد و افزود که این کشفیات نیاز به «شانس» زیادی داشت.
رصدخانه نوترینوی IceCube
رصدخانه نوترینوی IceCube در قطب جنوب ساخته شده است و به عنوان یک تأسیسات اختصاصی برای捕ه‌سازی و مطالعه نوترینوها به شمار می‌رود. نوترینوها ذرات کوچک و بسیار کم‌جرم هستند که در سراسر جهان وجود دارند و از ستاره‌هایی مانند خورشید ناشی می‌شوند. تئوری هالزن برای捕ه‌سازی نوترینوها به دهه ۱۹۸۰ برمی‌گردد و این طرح در نهایت به ایجاد رصدخانه IceCube منجر شد.
گروه تحقیقاتی IceCube با حدود ۴۵۰ فیزیک‌دان از ۵۸ مؤسسه در ۱۴ کشور به بررسی پرسش‌های بزرگ در فیزیک می‌پردازد، مانند ماهیت ماده تاریک و ویژگی‌های نوترینو. نوترینوهایی که ما شناسایی می‌کنیم، به مانند اثر انگشت‌هایی هستند که به ما کمک می‌کنند تا اشیاء و پدیده‌هایی که نوترینوها در آن‌ها تولید می‌شوند را بهتر درک کنیم.
جایزه نوبل فیزیک در تاریخ ۱۰ دسامبر در مراسمی خاص به برندگان اعطا خواهد شد. مبلغ جایزه امسال ۱۲ میلیون کرون سوئدی (حدود ۱.۲ میلیون دلار) است که می‌تواند به یک فرد، گروه کوچک یا سازمانی تعلق بگیرد.
این جایزه، دومین جایزه نوبل است که در این هفته اعلام شده و پس از جایزه نوبل پزشکی که به سه دانشمند به خاطر کارهایشان در زمینه اپتوژنتیک اعطا شد، به دست آمده است. جوایز دیگری نیز در زمینه شیمی، ادبیات و صلح در روزهای آینده اعلام خواهد شد.
بیشتر بخوانید: خروج بمب‌افکن‌های آمریکایی از پایگاه بریتانیا به دنبال توقیف مشکوک افراد مرتبط با ایران · پارلمان یونان مصونیت کمیسر سابق را در پی تحقیقات 'قطرگیت' لغو کرد
