جنگ با ایران به‌عنوان یک واقعیت تلخ، اطمینان کشورهای خلیج فارس به چتر امنیتی ایالات متحده را زیر سؤال برده و تاب‌آوری اقتصادی آن‌ها را به چالش کشیده است. در این راستا، مؤسسه بین‌المللی مطالعات استراتژیک (IISS) در گزارشی که قرار است در تاریخ ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶ منتشر شود، به بررسی تأثیرات این جنگ بر محیط امنیتی و روابط کشورهای خلیج فارس با شرکای خارجی خود پرداخته است.
تأثیر بحران‌ها بر کشورهای خلیج فارس
در دو دهه گذشته، بحران‌های متعددی همچون بحران مالی جهانی سال‌های ۲۰۰۷ و ۲۰۰۸ و همچنین همه‌گیری کووید-۱۹ بر اهمیت جهانی کشورهای خلیج فارس افزوده است. این کشورها به‌ویژه در مواقع بحران، توانسته‌اند نقش مهمی در حفظ شتاب جریان‌های سرمایه‌گذاری جهانی ایفا کنند. در این دوره، آن‌ها به تأمین‌کنندگان «سرمایه صبور» تبدیل شدند و تحسین بین‌المللی را به‌دست آوردند.
بیشتر بخوانید: روسیه خواستار ایجاد ساختار فراگیر امنیتی در خلیج فارس شد
در پی خیزش‌های عربی در سال ۲۰۱۱، نظم منطقه‌ای عربی دچار دگرگونی شد و کشورهای خلیج فارس به‌ویژه قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، به بازیگرانی فعال‌تر و جسورتر در عرصه بین‌المللی تبدیل شدند. در این راستا، از سال ۲۰۱۸ به‌دلیل تشدید رقابت قدرت‌های بزرگ میان چین، روسیه و ایالات متحده، کشورهای خلیج فارس در موقعیتی ویژه برای سازگاری با شرایط جدید قرار گرفته‌اند.
چالش‌های امنیتی ناشی از جنگ
جنگ ایران به‌عنوان مخرب‌ترین درگیری، تأثیر عمیقی بر سیاست‌های خارجی، دفاعی و اقتصادی کشورهای خلیج فارس خواهد گذاشت. این کشورها بیشترین بار تلافی نظامی ایران در واکنش به اقدامات آمریکا و اسرائیل را متحمل شده و با اختلالات اقتصادی جدی، به‌ویژه در کشتیرانی در تنگه هرمز، روبرو هستند.
در این جنگ که به اختلالات عمیق اقتصادی منجر شده، کشورهای خلیج فارس با چالش‌های جدیدی در زمینه امنیت و رفاه مواجه شده‌اند. آن‌ها با اطمینان به امنیت خود، چشم‌اندازهای اقتصادی بلندی را تدوین کرده بودند که اکنون به چالش کشیده شده است.
تدابیر اضطراری‌ای که این کشورها تا کنون به‌کار گرفته‌اند، شامل تقویت ائتلاف‌های منطقه‌ای، افزایش توانمندی‌ها برای مقابله با تهدیدات جدید و ایجاد زیرساخت‌های جایگزین است. با این حال، برای بازنگری در سیاست‌های خارجی و نظامی و تعریف مجدد اولویت‌های اقتصادی خود، تلاش‌های بیشتری نیاز است.
کشورهای خلیج فارس در طول این جنگ، تصویری از تاب‌آوری و استقامت خود را به نمایش گذاشته‌اند. با این وجود، آینده امنیت و رفاه این کشورها در معرض خطر است و نیاز به اقدامات جدی برای بازسازی و تقویت زیرساخت‌ها احساس می‌شود.
بیشتر بخوانید: افزایش وضعیت هشدار در سفارت‌های ایالات متحده در منطقه · امانوئل ماکرون سفر خود به خلیج فارس را آغاز کرد
