خالد الجابر، مدیر اجرایی شورای خاورمیانه در امور جهانی، در یادداشتی تحلیلی به بررسی نقش فزاینده چین در خلیج فارس پرداخته و تأکید میکند که این کشور نیازی به جایگزینی حضور نظامی ایالات متحده در این منطقه ندارد. او میگوید که دیپلماتها و رهبران کشورهای خلیج فارس با سفرهایی به پکن و برقراری روابط نزدیکتر با چین، نشاندهنده گسترش نقش پکن در این منطقه هستند.
رقابت چین و آمریکا در خلیج فارس
منطقه خلیج فارس که به طور سنتی با ایالات متحده همپیمان بوده، در حال حاضر شاهد رقابت فزایندهای میان دو قدرت جهانی است. با این حال، این رقابت به معنای تلاش چین برای جایگزینی نقش نظامی آمریکا نیست. بلکه چین با استفاده از ابزارهای تجاری و فناوری به دنبال همراستایی با برنامههای توسعهای کشورهای منطقه است.
بیشتر بخوانید: ایران خواستار پایان محاصره سعودیها بر یمن شد
الجابر بیان میکند که ایالات متحده همچنان به عنوان مهمترین شریک نظامی کشورهای خلیج فارس باقی مانده و پیمانهای دفاعی و سامانههای تسلیحاتی آن ارکان اصلی معماری امنیتی منطقه به شمار میآید. وی میافزاید که واشنگتن سالهاست که نفوذ چین را با خطکش قدرت نظامی خود میسنجد و با این معیار، چین فاصله زیادی با جایگزینی آمریکا دارد.
توسعه اقتصادی و تنوعسازی در خلیج فارس
مدیر اجرایی شورای خاورمیانه تأکید میکند که چین علاقهای به رقابت نظامی در خلیج فارس نشان نداده است، زیرا از امنیتی که ایالات متحده تأمین کرده، بهرهمند شده است. به گفته وی، نیروی دریایی آمریکا برای سالها امنیت مسیرهای مواصلاتی دریایی را تأمین کرده تا انرژی خلیج فارس به بازارهای آسیایی برسد.
الجابر همچنین به این نکته اشاره میکند که برای کشورهای خلیج فارس، مانند عربستان، امارات و قطر، هیچ تناقضی در پیگیری روابط قوی با هر دو قدرت وجود ندارد. این کشورها همزمان به دنبال همکاری امنیتی با آمریکا و دریافت فناوریهای غربی هستند و همچنین به دنبال بازارهای مصرف و سرمایهگذاری از طریق چین میباشند تا از وابستگی مفرط به یک قدرت واحد جلوگیری کنند.
وی همچنین به جنگ آمریکا و اسرائیل علیه ایران و تأثیر آن بر کشتیرانی و امنیت منطقه اشاره میکند و میگوید: «این جنگ نشاندهنده ضرورت استراتژی تنوعبخشی در روابط بینالملل است.» این تحلیلگر بر این باور است که وابستگی مفرط به یک بازیگر، آسیبپذیری ایجاد میکند و کشورهای منطقه باید به دنبال ساخت اقتصادهای فراتر از نفت باشند.
در پایان، الجابر تأکید میکند که واشنگتن باید در ارزیابی قدرت استراتژیک خود تجدیدنظر کند و به جای فشار بر کشورهای عربی برای انتخاب بین واشنگتن و پکن، وارد رقابت واقعی شود و فناوریهای برتر را ارائه دهد. وی میافزاید که تضمینهای امنیتی همچنان ضروری هستند، اما دیگر نمیتوانند تفوق و برتری را در تمامی بخشها تضمین کنند.
بیشتر بخوانید: عربستان سعودی و چالشهای جدید در پی جنگ ایران و آمریکا · عبدالملک الحوثی و افزایش نفوذ نظامی در سواحل دریای سرخ یمن
