دکتر محمد طاهری در سخنرانی ۲۶ اکتبر خود با عنوان «امنیت فراگیر در خلیج فارس» تأکید کرد که دستیابی به امنیت پایدار در این منطقه، بدون مشارکت ایران امکان‌پذیر نیست. این سخنان در شرایطی بیان می‌شود که تحولات نظامی ماه‌های اخیر و ناامنی در تنگه هرمز، ضرورت بازنگری در مناسبات امنیتی کشورهای منطقه را بیش از گذشته مطرح کرده است.
پیشنهاد وزیر خارجه عمان برای همکاری منطقه‌ای
وزیر خارجه عمان پیشنهاد کرد شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس به همراه ایران و عراق برای بررسی آینده امنیت منطقه گرد هم آیند و زمینه انعقاد پیمان عدم تعرض میان هشت کشور را فراهم کنند. او با اشاره به نشست سال ۱۹۷۶ عمان یادآور شد که وزیران خارجه هشت کشور در آن زمان برای بررسی ترتیبات امنیتی جمعی گرد هم آمده بودند و احیای آن ابتکار می‌تواند فرصتی برای آغاز گفت‌وگویی فراگیر باشد.
بیشتر بخوانید: کویت: پیش‌بینی وضعیت جوی گرم و مرطوب همراه با بارش خفیف
ضرورت تعامل و همکاری میان کشورهای منطقه
نکته مهم در سخنان وزیر خارجه عمان، تأکید بر جایگاه ایران در معادلات امنیتی خلیج فارس بود. او کنار گذاشتن ایران از ترتیبات امنیتی منطقه را عاملی برای بی‌ثباتی دانست و تصریح کرد که اختلافات موجود میان ایران و کشورهای عربی به معنای وجود دشمنی دائمی میان آنها نیست. از نگاه وزیر خارجه عمان، کشورهای منطقه باید مسئولیت اصلی امنیت خود را برعهده بگیرند و وابستگی به قدرت‌های خارجی را کاهش دهند.
این دیدگاه با صراحت بیشتری از سوی عمان مطرح شده، اما در برخی مواضع اخیر مقامات امارات نیز قابل مشاهده است. محمد بن زاید، رئیس امارات در گفت‌وگوی ژانویه امسال با رئیس‌جمهور ایران بر ضرورت حمایت از تلاش‌های دیپلماتیک برای حفظ ثبات منطقه تأکید کرد. همچنین، انور قرقاش، مشاور دیپلماتیک رئیس امارات نیز در ماه سپتامبر با وجود انتقاد از تحولات نظامی، یادآور شد که واقعیت جغرافیایی، تعامل با ایران را اجتناب‌ناپذیر می‌سازد.
تجربه چند دهه گذشته خلیج فارس نشان می‌دهد که جنگ‌های متعدد و حضور گسترده قدرت‌های خارجی نتوانسته‌اند امنیت پایدار و مورد قبول همه کشورهای منطقه ایجاد کنند. بنابراین، تأمین امنیت خلیج فارس نمی‌تواند تنها بر اساس نگرانی‌های امنیتی یک یا چند کشور تعریف شود.
برای ایران، سخنان وزیر خارجه عمان فرصتی برای طرح دوباره همکاری‌های امنیتی منطقه‌ای است. تهران می‌تواند با استقبال از پیشنهاد عمان و استفاده از روابط خود با کشورهای همسایه، از آغاز گفت‌وگوهای منظم حمایت کند. این گفت‌وگوها می‌تواند به تدریج امکان پرداختن به اختلافات پیچیده‌تر را نیز فراهم آورد.
بیشتر بخوانید: ائتلاف سعودی، موشک بالستیک حوثی‌ها را در جنوب عربستان رهگیری کرد · ایران و قطر: پایان سفر هیأت ایرانی در انتظار پاسخ آمریکا درباره طرح هرمز
