دیوان کیفری بین‌المللی (ICC) در سال ۲۰۰۲ به منظور تعقیب افرادی که مرتکب جنایات جنگی، جنایت‌های علیه بشریت، نسل‌کشی و جنایت تجاوز می‌شوند، تأسیس شد. این نهاد می‌تواند جنایاتی که توسط اتباع کشورهای عضو یا در سرزمین‌های این کشورها توسط دیگر بازیگران انجام می‌گیرد را مورد پیگرد قرار دهد. در حال حاضر، این دیوان دارای ۱۲۵ کشور عضو است و بودجه آن برای سال ۲۰۲۶ حدود ۱۹۶ میلیون یورو (حدود ۲۲۲ میلیون دلار) پیش‌بینی شده است.
تحقیقات و پرونده‌های برجسته
دیوان کیفری بین‌المللی در حال حاضر در حال بررسی پرونده‌هایی در سرزمین‌های فلسطینی، اوکراین و کشورهای آفریقایی مانند سودان، اوگاندا و جمهوری دموکراتیک کنگو است. این دیوان اعلام کرده که ۳۴ پرونده در حال بررسی دارد که برخی از آن‌ها چندین متهم دارند و تا کنون ۶۸ حکم بازداشت صادر شده است.
بیشتر بخوانید: حضور وزیر دفاع آمریکا در ناو هواپیمابر آبراهام لینکلن و تمجید از دریانوردان
متهمان برجسته شامل بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، و ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، هستند. نتانیاهو به ارتکاب جنایات جنگی در نزاع غزه متهم شده است و پوتین به اتهام اخراج غیرقانونی صدها کودک از اوکراین تحت پیگرد قرار دارد. اسرائیل و روسیه، که هر دو عضو این دیوان نیستند، به طور مداوم ادعای جنایات در غزه و اوکراین را رد کرده و بر عدم صلاحیت دیوان نسبت به خود تأکید کرده‌اند.
موضع ایالات متحده و چالش‌ها
ایالات متحده، اگرچه در مذاکرات تأسیس دیوان کیفری بین‌المللی در سال ۱۹۹۸ حضور داشت، هرگز به عنوان عضو به این نهاد پیوسته و همواره با صلاحیت آن بر شهروندان آمریکایی مخالفت کرده است. در سال ۲۰۰۲، واشنگتن قانونی را تصویب کرد که به رئیس‌جمهور اجازه می‌دهد برای آزادی هر شهروند آمریکایی یا متحدانش که به دیوان سپرده شده، از هر وسیله‌ای استفاده کند. در سال‌های اخیر، ایالات متحده به برخی تحقیقات دیوان حمایت کرده اما هرگز اجازه نداد که دیوان به جنایات احتمالی ارتش آمریکا در سرزمین‌های کشورهای عضو رسیدگی کند.
در نهایت، دیوان کیفری بین‌المللی در سال‌های اخیر با چالش‌های فراوانی روبرو بوده است. این نهاد به دنبال تأمین عدالت برای قربانیان جنایات جنگی و نقض حقوق بشر است، اما تنش‌های سیاسی و عدم همکاری برخی کشورها، به ویژه از سوی قدرت‌های بزرگ، مانع از تحقق کامل اهداف آن شده است.
بیشتر بخوانید: کاجا کالاس: اتحادیه اروپا از تمدید نیروی صلح در لبنان حمایت می‌کند · اعدام علی‌رضا سپاهی در اصفهان پس از ازدواج در زندان
