دیپلماسی سطح بالا از عربستان سعودی، ترکیه و پاکستان به منظور جلوگیری از تشدید درگیری‌ها میان ایران و ایالات متحده و اسرائیل به تهران سفر کرده است. این دیدار در شرایطی انجام می‌شود که لحن سخنرانی‌ها و بیانیه‌ها در هر دو طرف به شدت تند شده است.
بررسی اوضاع یمن و تنش‌های منطقه‌ای
در این نشست که روز دوشنبه برگزار شد، مقامات امنیتی و دیپلمات‌ها بر سر موضوعاتی چون نحوه اقناع ایران برای پایان دادن به حملات موشکی و پهپادی حوثی‌ها در یمن به زیرساخت‌های عربستان سعودی، به بحث و تبادل نظر پرداختند. در حال حاضر، درگیری‌ها در یمن ادامه دارد و حوثی‌ها مدعی شده‌اند که فرودگاه ریاض را بسته و خسارات سنگینی به اقتصاد عربستان وارد کرده‌اند.
بیشتر بخوانید: محکومیت حملات حوثی‌ها به عربستان از سوی کشورهای عربی
همچنین، مقامات حاضر در این نشست به بررسی احتمال گنجاندن ایران در یک توافق امنیتی جدید میان کشورهای اسلامی پرداخته‌اند. این در حالی است که وزیر دفاع سعودی، خالد بن سلمان، فرمانده ارتش پاکستان، میدان‌دار آسمان منیر و رئیس دستگاه اطلاعات ترکیه، ابراهیم کالین، برای مذاکره با مقامات ارشد امنیتی و مذاکره‌کنندگان ایرانی حضور دارند.
چالش‌های امنیتی و بیانیه‌های ایران
کشورهای عربستان، پاکستان و ترکیه در ماه اوت در مکه توافق دفاعی امضا کردند. برخی در ایران نگران هستند که این توافق به چالشی برای تهران تبدیل شود، اما کشورهای امضاکننده تأکید دارند که این توافق صرفاً یک پیمان دفاعی متقابل است.
تعادل میان بررسی یک ساختار امنیتی جدید درازمدت و درخواست از ایران برای آغاز توافق در درگیری‌های موجود، از اهمیت بالایی برخوردار است. احتمالاً دو طرف با اولویت‌های متفاوت به این نشست آمده‌اند. وزارت امور خارجه ایران بارها پیشنهاد یک توافق امنیتی برای منطقه را مطرح کرده که در آن ایران به جای ایالات متحده نقش ایفا کند. تنش‌های بین ایالات متحده و ایران ممکن است بحث درباره حضور سنگین پایگاه‌های نظامی ایالات متحده در کشورهای خلیج فارس را دوباره به میان کشد.
اسماعیل باقایی، سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اظهار داشت که این دیدار می‌تواند زمینه‌ساز همکاری‌های وسیع‌تری در زمینه امنیت بر اساس منافع مشترک باشد. وی افزود: «حوادث دو سال اخیر، به‌ویژه هشت ماه گذشته، نشان داده است که امنیت پایدار و قابل اعتماد در منطقه ما تنها با ایجاد اعتماد و همکاری میان کشورهای منطقه ممکن است.»
محمدجواد ظریف، وزیر امور خارجه پیشین و حامی دیرینه یک پیمان امنیتی منطقه‌ای، خواستار «یک شبکه منطقه‌ای جامع بر اساس عدم تجاوز، ایجاد اعتماد متقابل و رفاه مشترک» شد. او تأکید کرد که امنیت منطقه‌ای باید توسط مردم همین منطقه ایجاد شود.
این نشست در شرایطی برگزار می‌شود که گزارش‌های پنتاگون درباره افزایش قابل توجه نیروهای نظامی ایالات متحده به منظور آمادگی برای یک حمله احتمالی پس از انتخابات میان‌دوره‌ای منتشر شده است. همچنین، میانجی‌گران قطری در روزهای اخیر در تهران برای بررسی شرایط از سرگیری فعالیت‌ها در تنگه هرمز حضور داشته‌اند.
گزارش‌های رسانه‌ای اسرائیلی ادعا می‌کنند که بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در تلاش است تا ارتش را به تحریک جنگ با ایران پیش از انتخابات اسرائیل وادار کند. درخواست‌های مکرر دونالد ترامپ برای بازگشت نتانیاهو به قدرت، تنها به تشدید احساس ناامنی در منطقه می‌افزاید.
ایده توافق امنیتی با ایران در بسیاری از نقاط خاورمیانه با مقاومت مواجه خواهد شد، به ویژه با توجه به خساراتی که تهران آماده است به اقتصاد منطقه وارد کند. همچنین، برخی از تندروهای ایرانی به طور فزاینده‌ای استدلال می‌کنند که امنیت ایران بهتر است در تلاش برای ساخت بمب هسته‌ای تأمین شود.
توافقی که احتمالاً ماه‌ها زمان برای مذاکره نیاز دارد، ممکن است پاسخگوی درخواست‌های واشنگتن برای بازگشایی تنگه هرمز پیش از لغو تحریم‌ها نباشد.
بیشتر بخوانید: شهرداری کویت با بازرسی‌های میدانی به نظارت بر مقررات شهری می‌پردازد · نشست وزرای خارجه اروپا و خاورمیانه در استانبول
