قطر با ناوگان قدیمی و چالش‌های ناشی از جنگ در خلیج فارس، توانست صادرات گاز مایع خود را با استفاده از نفتکش ۲۹ ساله الریان احیا کند. این نفتکش به عنوان راه‌حلی موقت، با اتکا به تضمین‌های امنیتی نیروی دریایی آمریکا و بدون استفاده از چراغ و فرستنده، توانست تنگه هرمز را پشت سر بگذارد و به بندر صحار عمان برسد.
چالش‌های صادرات گاز قطر
با گذشت شش ماه از آغاز جنگ، قطر در بن‌بستی جدی گرفتار شده بود. اصابت یک پرتابه به نفتکشی قطری در خارج از تنگه هرمز، صادرات محدود گاز این کشور را متوقف کرد و فشار خریداران نسبت به نیاز به انرژی را افزایش داد. مدیران قطرانرژی با انتخاب نفتکش الریان، به نوعی بحران صادرات را مدیریت کردند و محموله گاز مایع را به کشتی مدرن المصحبیه منتقل کردند تا راهی چین شود.
بیشتر بخوانید: رشد شاخص بورس تهران در ۲۱ مهرماه ۱۴۰۲
تحلیل وضعیت کنونی و آینده صادرات
صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده که انقباض اقتصادی ۱۵٫۶ درصدی برای قطر در سال جاری رخ دهد. صادرات این کشور همچنین از آوریل تا سپتامبر نسبت به دوره مشابه سال گذشته حدود ۹۰ درصد کاهش یافته است. در همین حال، گاز آمریکا به تدریج جایگزین محموله‌های قطر در بازارهایی مانند هند و چین می‌شود. قطر تا پیش از جنگ هرگز وضعیت فورس‌ماژور اعلام نکرده بود و این پیشینه به آن امکان می‌داد تا خواستار قیمت‌ها و شرایطی ویژه شود.
پس از نخستین عبور موفق نفتکش الریان، حدود ۲۰ نفتکش حامل گاز قطر در چهار هفته از تنگه هرمز خارج شدند و حجم تحویل‌ها تا پایان سپتامبر به ۳۰ درصد سطح پیش از جنگ رسید. این احیا به نحو غیرمنتظره‌ای برای مشتریان رخ داد. پیتر کلارک از اکسون‌موبیل، قطر را «سنگ بنای امنیت انرژی جهان» توصیف کرد، اما با این حال، حملات به نفتکش‌ها همچنان ادامه دارد و تهدیدات امنیتی به سرعت عبور کشتی‌ها را کاهش می‌دهد.
قطرانرژی برای بسیج ناوگان خود ابتدا کشتی‌هایی را که در ماه‌های نخست جنگ اجاره کرده بود، فراخواند. کمبود کشتی و تامین خدمه نیز از دیگر چالش‌های موجود بود. کشورهایی مانند فیلیپین با اعزام شهروندان خود به مسیر تنگه هرمز مخالفت کردند، به همین دلیل قطرانرژی به دنبال نیروی جایگزین از اندونزی بود.
همزمان با این چالش‌ها، قطر به دنبال تبدیل شدن به تاجری بزرگ در بازار جهانی گاز است. بازوی تجاری وابسته به قطرانرژی با نام QET، خرید LNG آمریکا را تسریع کرده و برای جبران کمبود عرضه و همچنین فروش سودآور، اقداماتی انجام می‌دهد. قطرانرژی همچنین در حال مذاکره برای خرید سالانه چند میلیون تن گاز از پروژه‌های لوئیزیانا و تگزاس است.
سعد الکعبی، وزیر انرژی قطر و مدیرعامل قطرانرژی، اظهار داشت: «به زودی بزرگ‌ترین تاجر گاز مایع جهان خواهیم بود، با فاصله زیاد.» این اظهارنظر نشان می‌دهد که قطر در تلاش است تا نقش خود را از یک صادرکننده متکی به تولید داخلی به فروشنده‌ای با منابع تامین متنوع گسترش دهد.
بیشتر بخوانید: عربستان سعودی با کاهش اقتصادی مواجه است · سلطنة عمان عملیات نجات ۱۰ ملوان پس از حمله به نفتکش را انجام داد
