عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در روز دوشنبه ۱۴ سپتامبر ۲۰۲۶ قرار بود در نشستی در شهر صلاله عمان با همتایان خود از کشورهای عرب خلیج فارس دیدار کند. این نشست که به منظور بحث در مورد ترتیبات ناوبری در تنگه هرمز طراحی شده بود، به ناگاه با اعلام بحرین مبنی بر عدم مشارکت در آن و سپس عدم تمایل عربستان سعودی به حضور در جلسه، با چالشهایی جدی مواجه شد.
دلایل لغو نشست
بدر البوسعیدی، وزیر امور خارجه عمان، کمتر از ۲۴ ساعت قبل از برگزاری جلسه، بدون تعیین تاریخ جدید، اعلام کرد که این نشست به «نفع اجماع» به تعویق افتاده است. این تصمیم به وضوح بیانگر عدم توافق میان کشورهای عرب خلیج فارس و ایران درباره مسائل کلیدی منطقهای است. ناظران معتقدند که شرایط کنونی نشاندهنده تشدید تنشها و عدم آمادگی برای حل و فصل بحرانها در منطقه است.
بیشتر بخوانید: دونالد ترامپ درباره وضعیت ایران و تصمیمات نظامی سخن گفت
تحلیلگران به این نکته اشاره کردند که برگزاری این جلسه میتوانست به بازگشایی تنگه هرمز به روی دریانوردی کمک کند و فرصتی برای بازسازی روابط میان ایران و کشورهای عرب خلیج فارس ایجاد کند. اما نگرانیهای امنیتی و سیاسی، به ویژه در زمینه نفوذ ایران بر تنگه هرمز، مانع از برگزاری آن شد.
تأثیرات منطقهای لغو نشست
توافقات پیشین میان ایران و عمان، بر اساس تفاهمنامهای در تاریخ ۱۷ ژوئن ۲۰۲۶، به ایران اجازه میدهد که مسئولیت مدیریت و خدمات دریایی در تنگه هرمز را بر عهده بگیرد. اما برخی کشورهای عرب خلیج فارس نگرانند که این توافق به رسمیت شناختن نفوذ دائمی ایران بر تنگه هرمز منجر شود. این نگرانیها به ویژه در شرایطی که انصارالله کنترل سواحل غربی یمن را در دست دارد و به تنگه باب المندب تسلط یافته، تشدید شده است.
علاوه بر این، همزمانی این نشست با رویدادهای امنیتی در منطقه و آسیبدیدگی خط لوله نفت عربستان سعودی، بر تصمیمات اتخاذ شده تأثیر گذاشت. عربستان سعودی به دنبال جلوگیری از اعطای کنترل دائمی به ایران بود و این مسأله باعث شد تا کشورها به جای تمرکز بر بحران تنگه هرمز، به مسائل چندگانه منطقهای بپردازند.
علاوه بر این، ایالات متحده نیز به شدت نگران برگزاری این نشست بود و تلاش میکرد از نتایج آن به نفع ایران جلوگیری کند. این موضوع نشاندهنده چالشهای بیشتر در مسیر دیپلماسی منطقهای و نیاز به همکاریهای جدید میان کشورهای عرب خلیج فارس و ایران است.
در نهایت، تعویق این جلسه به عنوان یک فرصت از دست رفته تلقی میشود، اما برگزاری نشست در آینده میتواند به عنوان گامی به سمت بهبود روابط و کاهش تنشها در منطقه مؤثر باشد. با توجه به شرایط کنونی، نیاز به دیپلماسی فعال و تلاش برای ایجاد اجماع میان کشورهای منطقه بیش از پیش احساس میشود.
بیشتر بخوانید: برد کوپر: یک میلیارد بشکه نفت از تنگه هرمز عبور کرده است · موافقتنامههای دوستی بین عمان و آنگولا در ضیافت ناهار رسمی
