محمدجواد حقشناس در یادداشتی با عنوان «از میدان جنگ به سوی همکاری منطقهای» به تحلیل وضعیت امنیتی خلیجفارس و ضرورت همکاری میان کشورهای ساحلی پرداخت. او بر این باور است که این منطقه، که همواره عرصه تلاقی منافع قدرتهای جهانی و رقابتهای منطقهای بوده، میتواند به بستری برای همکاری و توسعه تبدیل شود.
چالشهای امنیتی و ضرورت همکاری
بحران کنونی میان ایران و آمریکا بار دیگر این پرسش را مطرح کرده است که آیا امنیت خلیجفارس باید تابع رقابت قدرتها باشد یا کشورهای ساحلی میتوانند مسئولیت بیشتری در ساختن آینده مشترک خود بر عهده بگیرند. در این راستا، تلاشهای دیپلماتیک قطر و پاکستان برای کاهش تنش میان تهران و واشنگتن توجه بیشتری را جلب کرده است. عباس عراقچی، وزیر امور خارجه ایران، در گفتوگوی اخیر خود از تلاشهای آمریکا برای گفتوگو استقبال کرد، اما تأکید داشت که مذاکره مستقیمی برنامهریزی نشده است.
بیشتر بخوانید: سفر علی الزیدی نخستوزیر عراق به بحرین و کویت
نقش میانجیگری و دیپلماسی رسانهای
حقشناس با اشاره به اهمیت عملکرد قطر در این زمینه، تاکید کرد که میانجیگری باید فراتر از انتقال پیام باشد و به توافقهای عملی و ساز و کارهای راستیآزمایی بینجامد. تجربههای گذشته نشان داده که اعلام آمادگی برای مذاکره بدون توافق بر سر چگونگی اجرای تعهدات، نمیتواند به کاهش بیاعتمادی کمک کند. در عین حال، گفتوگوی عراقچی با رسانهها باید به عنوان ابتکاری مثبت در دیپلماسی عمومی ایران مورد توجه قرار گیرد.
تنگه هرمز، به عنوان محل تلاقی نگرانیهای امنیتی و اقتصادی، نیازمند توجه ویژه است. امنیت سواحل و حقوق حاکمیتی برای ایران و استمرار صادرات انرژی برای همسایگان، از جمله موضوعات کلیدی هستند. بهویژه که گزارشها درباره حوادث دریایی، شکنندگی امنیت دریایی را نشان میدهد و اختلال در کشتیرانی میتواند به بیاعتمادی و افزایش هزینههای امنیتی بینجامد.
حقشناس در پایان به این نکته اشاره کرد که همکاری منطقهای میتواند از مسائل عملی و مشترک آغاز شود و به ایجاد ساز و کارهایی برای مدیریت اختلافات کمک کند. او بر این باور است که امنیت پایدار خلیجفارس را نمیتوان تنها به توافق احتمالی ایران و آمریکا وابسته کرد و تمامی کشورهای ساحلی باید در این مسیر نقش ایفا کنند.
بیشتر بخوانید: کویت: شش نفر در چهار پرونده مواد مخدر دستگیر شدند · مجلس شورای اسلامی ایران به بررسی موضوع خروج از NPT پرداخت




