مدارس غیردولتی در ایران با افزایش سهم خود در دهههای اخیر، در شرایطی قرار گرفتهاند که فشار اقتصادی بر خانوارهای ایرانی به ویژه دهکهای میانی شدت یافته است. در سالهای اخیر، هزینههای زندگی به طرز چشمگیری افزایش یافته و این وضعیت منجر به رشد سهم دانشآموزان در مدارس غیردولتی شده است.
افزایش سهم دانشآموزان در مدارس غیردولتی
دادهها نشان میدهند که سهم دانشآموزان در مدارس غیردولتی از ۱۱.۴ درصد در سال تحصیلی ۱۳۹۵-۱۳۹۶ به ۱۴ درصد در سال ۱۴۰۱-۱۴۰۲ رسیده و در حال حاضر به حدود ۱۵ درصد افزایش یافته است. این در حالی است که هزینههای تحصیل در این مدارس به شدت بالا رفته و در سال تحصیلی ۱۴۰۴-۱۴۰۵، سقف شهریه مدارس غیردولتی به ۹۱ میلیون تومان برای ابتدایی، ۹۵ میلیون تومان برای متوسطه اول و ۱۴۵ میلیون تومان برای متوسطه دوم رسیده است.
بیشتر بخوانید: دولت ایالات متحده: پایان جنگ در ایران نزدیک است
چالشهای اقتصادی و انتخاب مدارس
هزینههای بالای تحصیل در مدارس غیردولتی، با وجود فشار معیشتی، برخی از خانوادهها را وادار به ادامه تحصیل در این مدارس کرده است. این در حالی است که بسیاری از خانوادهها با وجود دغدغههای مالی، همچنان به دنبال کیفیت آموزشی و فضای فرهنگی متفاوت هستند. انتخاب مدارس غیردولتی برای این خانوادهها به معنای دسترسی به کلاسهای خلوتتر، امکانات بیشتر و تناسب با ارزشها و انتظارات اجتماعی خود است.
پژوهشها نشان میدهند که برخی والدین به دلیل بدبینی نسبت به مدارس دولتی و نگرانی از شلوغی کلاسها و کیفیت آموزش، مدارس غیردولتی را انتخاب میکنند. این انتخاب، به ویژه برای طبقه متوسط شهری، به معنای تلاش برای ایجاد فاصلهای از فضای تربیتی و ایدئولوژیک مدارس دولتی است. با این حال، مدارس غیردولتی نیز تحت نظارت وزارت آموزش و پرورش قرار دارند و از اهداف و برنامههای رسمی این وزارتخانه پیروی میکنند.
تاریخچه انتخاب مدارس غیردولتی
انتخاب مدارس بر اساس ارزشهای خانواده، پدیدهای قدیمی در ایران است. در قرن بیستم، مدارس خصوصی و خارجی در ایران محبوبیت داشتند و بسیاری از خانوادههای طبقه متوسط و مرفه، آنها را به مدارس دولتی ترجیح میدادند. با وجود محدودیتهای پس از انقلاب ۱۳۵۷، قانون تاسیس مدارس غیرانتفاعی در سال ۱۳۶۷ به تصویب رسید و آموزش غیردولتی دوباره به نظام آموزشی بازگشت. این روند نشاندهنده تمایل خانوادهها به ایجاد فضای فرهنگی متفاوت و کیفیت بهتر آموزشی است.
با این حال، رشد مدارس غیردولتی را نمیتوان فقط به تمایل خانوادهها نسبت به فضای فرهنگی متفاوت نسبت داد. نگرانی از کیفیت آموزش و تراکم کلاسها در مدارس دولتی، نقش مهمی در تصمیمگیری خانوادهها دارد. برخی خانوادهها، با وجود فشار مالی، همچنان مدارس غیردولتی را گزینهای مطمئنتر برای آینده فرزندان خود میدانند.
در نهایت، پرسش مهمی که باقی میماند این است که اگر سهم مدارس غیردولتی در شرایط فشار اقتصادی افزایش یافته، چه کسانی همچنان توان ماندن در آنها را دارند و برای این ماندن از چه چیزهایی گذشتهاند؟ این موضوع نیازمند بررسیهای بیشتری در زمینه وضعیت اقتصادی خانوادهها و تغییر ترکیب طبقاتی دانشآموزان است.
بیشتر بخوانید: ترامپ: جنگ با ایران پس از انتخابات میاندورهای آمریکا به پایان میرسد · آمریکا محدودیتهای جدید بر نفتکشها در تنگه هرمز وضع میکند
