هشدار پژوهشگر موسسه خاورمیانه درباره هزینه‌های سنگین کشورهای خلیج فارس

کارن ای. یانگ، پژوهشگر ارشد موسسه خاورمیانه (MEI)، در گزارشی به کشورهای عربی خلیج فارس هشدار داد که حتی در صورت پایان جنگ و بازگشت ثبات به تنگه هرمز، این کشورها با هزینه‌های بلندمدت سنگینی برای بازسازی زیرساخت‌ها، تقویت توان نظامی و کاهش وابستگی به مسیرهای صادراتی آسیب‌پذیر روبه‌رو خواهند شد. این هزینه‌ها می‌تواند رشد اقتصادی آنها را محدود کرده و توازن اقتصادی منطقه را برای سال‌ها تغییر دهد.

نااطمینانی امنیتی و اقتصادی در انتظار کشورهای خلیج فارس

یانگ با اشاره به این که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس باید خود را برای دوره‌ای طولانی از نااطمینانی امنیتی و اقتصادی آماده کنند، افزود: "حتی اگر مذاکرات به آتش‌بسی پایدار منجر شود و ایران به تدریج به بازارهای منطقه‌ای بازگردد، بازگشت به شرایط پیش از جنگ بعید است. دولت‌های منطقه ناچار خواهند بود منابع بیشتری را به امنیت و تاب‌آوری اقتصادی اختصاص دهند."

بیشتر بخوانید: شورای همکاری خلیج فارس خواستار تروریستی اعلام شدن حوثی‌ها شد

این پژوهشگر همچنین به تغییر راهبرد کشورهای خلیج فارس اشاره کرد و بیان داشت: "راهبرد این کشورها به‌تدریج از اتکای صرف به بازدارندگی نظامی به سمت ترکیبی از تقویت دفاعی، تعامل دیپلماتیک، سرمایه‌گذاری اقتصادی و سازگاری با واقعیت‌های منطقه‌ای حرکت می‌کند. این رویکرد به معنای آشتی با ایران نیست، بلکه نشان‌دهنده پذیرش این واقعیت است که حذف ظرفیت ایران برای ایجاد اختلال، بدون پرداخت هزینه‌های سیاسی و اقتصادی سنگین امکان‌پذیر نیست."

افزایش هزینه‌های دفاعی و پیامدهای اقتصادی

بر اساس این گزارش، یکی از مهمترین پیامدهای جنگ، افزایش هزینه‌های دفاعی کشورهای منطقه خواهد بود. برای مثال، عربستان سعودی در سال ۲۰۲۵ حدود ۸۳ میلیارد دلار برای امور نظامی هزینه خواهد کرد؛ رقمی معادل ۶.۵ درصد تولید ناخالص داخلی این کشور و حدود ۳ درصد مخارج نظامی جهان. همچنین کویت در همین سال ۸ میلیارد دلار، معادل ۴.۷ درصد تولید ناخالص داخلی خود، صرف امور نظامی خواهد کرد.

برآوردها نشان می‌دهد که هزینه‌های نظامی کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس در پی جنگ ممکن است تا ۲۰ درصد افزایش یابد. این هزینه‌ها علاوه بر توسعه پدافند هوایی و موشکی، شامل مقاوم‌سازی فرودگاه‌ها، بنادر، خطوط لوله، مخازن نفت و مراکز داده نیز خواهد بود.

تنگه هرمز و آسیب‌پذیری صادرات انرژی یکی از مهمترین محورهای این گزارش است. تولید نفت خام کویت از فوریه تا مه ۷۸ درصد و تولید بحرین ۷۳ درصد کاهش یافت. عربستان سعودی نیز با افت تولید از ۱۰.۱ میلیون بشکه در روز به ۶.۹ میلیون بشکه مواجه شد. آسیب‌پذیری قطر به‌دلیل وابستگی شدید به صادرات گاز طبیعی مایع (LNG) نیز قابل توجه است.

در نهایت، یانگ تاکید می‌کند که حتی در صورت احیای کامل تولید نفت، ترکیب درآمدهای نفتی نامطمئن‌تر و هزینه‌های امنیتی بالاتر، شرایط مالی دشوارتری برای کشورهای خلیج فارس ایجاد خواهد کرد. این تغییرات می‌تواند منابع لازم برای توسعه و سرمایه‌گذاری عمومی را محدود کند.

بیشتر بخوانید: تعهد جمعیت هلال احمر کویت به گسترش همکاری‌های انسانی با شرکت نفت کویت · اپرای «مادران خرسون» به روایت مادران اوکراینی در دوران جنگ