ایران در تاریخ ۱۳ ژوئن سال گذشته، هدف حملات هوایی اسرائیل و ایالات متحده قرار گرفت که در آن زمان سه تأسیسات غنیسازی اورانیوم این کشور را تخریب یا به شدت آسیب زدند. این حملات با ادعای اینکه ایران به تولید سلاح هستهای نزدیک شده است، صورت گرفت اما بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی (IAEA) هیچ نشانهای از برنامه سلاحهای هستهای در ایران مشاهده نکردند.
وضعیت غنیسازی اورانیوم ایران قبل از حملات
ایران در آن زمان اورانیوم را تا خلوص ۶۰ درصد غنیسازی میکرد، که فاصله کمی با خلوص ۹۰ درصد مورد نیاز برای تولید سلاح هستهای داشت. آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرد که ایران در زمان حملات، ۴۴۰.۹ کیلوگرم اورانیوم غنیشده تا ۶۰ درصد داشت که بهطور نظری برای تولید ۱۰ سلاح هستهای کافی بود. همچنین ایران دارای ذخایری از اورانیوم با غلظتهای پایینتر نیز بود.
بیشتر بخوانید: فشار اقتصادی آمریکا بر جمهوری اسلامی و جستجوی توافق جدید
کشورهای ایالات متحده و متحدان اروپایی آنها به این نتیجه رسیدهاند که هیچ توجیهی برای غنیسازی اورانیوم در سطحی که ایران انجام میدهد، وجود ندارد. بازرسان آژانس بینالمللی انرژی اتمی نیز نگران سطح غنیسازی و مقدار تولید شده هستند.
تأثیر حملات بر ظرفیت غنیسازی ایران
ایران هیچ گزارشی درباره میزان اورانیوم غنیشدهای که پس از حملات باقی مانده است، ارائه نکرده و به بازرسان آژانس نیز اجازه بازدید از تأسیسات بمباران شده را نداده است. از سه تأسیسات غنیسازی، تنها تأسیسات قابل مشاهده در تاسیسات هستهای نطنز به طور کامل تخریب شده و دو تأسیسات دیگر در نطنز و فردو به شدت آسیب دیدهاند و به طور کلی غیر فعال محسوب میشوند.
ایران یک روز قبل از حمله اسرائیل، به آژانس اعلام کرد که در حال افتتاح یک تأسیسات غنیسازی جدید در اصفهان است. دیپلماتها میگویند که این تأسیسات در شبکهای از تونلها قرار دارد که به طور عمده از بمبارانهای ایالات متحده در امان ماندهاند. وضعیت این تأسیسات و اینکه آیا مواد هستهای در آنجا وجود دارد یا خیر، هنوز مشخص نیست.
با وجود اینکه برخی از اورانیوم غنیشده ایران در حملات از بین رفته است، رئیس آژانس بینالمللی انرژی اتمی اعلام کرده است که این نهاد برآورد میکند «بیش از ۲۰۰ کیلوگرم» از اورانیوم غنیشده ایران در این تونلها باقی مانده و بخشی نیز هنوز در نطنز موجود است.
چشمانداز آینده غنیسازی اورانیوم ایران
هیچیک از مقامات اسرائیلی ادعا نکردهاند که ایران در حال حاضر مشغول غنیسازی اورانیوم است. زمان لازم برای از سرگیری این فعالیتها نیز هنوز مشخص نیست، اما به محض باقی ماندن بخش قابل توجهی از ذخیرهسازی ۶۰ درصدی، ایران میتواند به راحتی با استفاده از تعدادی سانتریفیوژ، به غنیسازی درجه سلاحی دست یابد.
توافق ۲۰۱۵ بین ایران و قدرتهای بزرگ به آژانس بینالمللی انرژی اتمی اختیارات بیشتری برای بازرسی از جمله نظارت بر تعداد سانتریفیوژها و قطعات آنها داده بود. اما خروج رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، دونالد ترامپ، از این توافق در سال ۲۰۱۸ باعث فروپاشی آن شد و آژانس بینالمللی انرژی اتمی دیگر نتوانست شمار و محل این سانتریفیوژها را پیگیری کند. در نتیجه، هرگونه کاهش ظرفیت غنیسازی ایران به احتمال زیاد به ظرفیت قبلی آن که قابل توجه بود، نسبت داده خواهد شد.
بیشتر بخوانید: فعالیتهای جدید در سایت هستهای ایران در گزارش تازه · پزشکیان: روابط ایران و تایلند میتواند بیش از پیش گسترش یابد




