چین به عنوان یک بازیگر کلیدی در حوزه بینالمللی، با نتایج انتخابات میاندورهای اخیر آمریکا، فرصتهایی جدید برای گسترش روابط خود با کشورهای خاورمیانه پیدا کرده است. با از دست دادن کنترل دو مجلس کنگره توسط جمهوریخواهان و پیروزی دموکراتها در حداقل ۵۴ کرسی سنا، فضای سیاسی در واشنگتن به شدت تغییر کرده است.
تأثیرات انتخابات بر سیاستهای خارجی آمریکا
با تشکیل کنگره جدید در ماه ژانویه، دونالد ترامپ با یک اپوزیسیون قوی روبهرو خواهد شد که قادر به تحقیق و بررسی در مورد اداره او، چالشهایی در زمینه اولویتهای هزینهای و موانع بر سر برنامههای قانونگذاریاش خواهد بود. این مسائل به ویژه در زمینه خاورمیانه، جنگ آمریکا و ایران و روابط تجاری با کشورهای خلیج فارس که در دو سال گذشته شکل گرفته، حائز اهمیت است.
بیشتر بخوانید: سلطنت عمان در چهارمین کنفرانس بینالمللی مینسک در زمینه امنیت اوراسیا شرکت کرد
برای پکن، این شرایط فرصتی برای تقویت نفوذ خود در منطقه است. یک رئیسجمهور که با مشکلات داخلی مواجه است، ممکن است بیشتر تمایل به دستیابی به توافقاتی در خارج داشته باشد، بهویژه توافقاتی که بتواند به عنوان راهحلی برای مشکلات اقتصادی داخلی به مردم معرفی کند. این احتمال وجود دارد که مذاکرهکنندگان چینی به این نتیجه برسند که ترامپ به توافقی بیشتر از آنها نیاز دارد.
فرصتهای دیپلماتیک برای چین
یکی از واضحترین فرصتها برای چین، مسئله ایران است. به گفتهی کارشناسان، جنگ با ایران به عنوان یکی از دلایل شکست جمهوریخواهان در انتخابات اخیر مطرح شده است. ترامپ بهطور ضمنی تأثیر منفی این جنگ بر قیمت انرژی را تأیید کرده است.
در حالی که نتایج انتخابات به معنای تأیید سیاستهای خارجی چین نیست، اما به پکن این قدرت را میدهد که استدلال کند مذاکره به جای تشدید نظامی، بهترین راهحل برای خروج از این بحران است. چین میتواند حمایتهای دیپلماتیک خود، خرید نفت ایران و تأمین فناوریهای دو منظوره را به عنوان عواملی معرفی کند که به ایران در برابر فشارهای سیاسی کمک کرده است.
چین پیش از این نیز به گسترش دیپلماسی خود در این منطقه ادامه میداد. به تازگی، شی جینپینگ، رئیسجمهور چین، میزبان سلطان عمان بوده و وزیر امور خارجه چین نیز با مقامات ارشد ایران و عربستان سعودی گفتگو کرده است. همچنین، پکن برنامههایی برای اعزام نماینده خود به این سه کشور اعلام کرده است.
ترامپ در شرایطی به دیدار با شی میرود که تحت فشار سیاسی داخلی قرار دارد و نیاز به ارائه راهحلهای اقتصادی دارد. برخلاف انتخابات قبلی که او به ادعاهای تقلب در آنها استناد کرده بود، او به سرعت نتایج اخیر را پذیرفته است. او به رسانهها گفته است: «نمیخواهم فقط دو سال در حال وتو کردن همه چیز باشم».
نتایج انتخابات، ترامپ را به سمت همکاری با چین و جلوگیری از فروپاشی اقتصادی سوق میدهد. توافق تجاری بین دو کشور در ماه ژانویه به پایان میرسد و تمدید آن میتواند از دور جدید تعرفهها و اقدامات تلافیجویانه جلوگیری کند. کاهش تعرفهها میتواند هزینههای واردات را کاهش دهد، اما دستیابی به یک توافق پایدار نیاز به همکاری چین دارد و به پکن این فرصت را میدهد که در قبال درخواستهای خود، امتیازاتی مطالبه کند.
با این حال، یک ترامپ ضعیف به معنای یک دولت آمریکا سازگارتر نیست. کنگرهای که تحت کنترل دموکراتها قرار دارد، میتواند او را به آزادسازی فروشهای تسلیحاتی متوقف شده به تایوان و تشدید نظارت بر سرمایهگذاریهای چینی وادار کند. چین ممکن است با رئیسجمهور به توافقهایی دست یابد، اما با کنگرهای مواجه خواهد بود که در مسائل حساس به شدت کنشگر است.
بیشتر بخوانید: تلاش JD Vance برای ایجاد اتحاد جدید سیاسی با حامیان ناراضی ترامپ · امضای یادداشت تفاهم همکاری اقتصادی و زیرساختی میان بنگلادش و چین




