گزارش هفته: تحلیل حملات اخیر در اردن، یمن و غزه و واکنش‌های جهانی — ۸ آبان ۱۴۰۵

حمله‌ای مرگبار به کلیسای سنت جورج در اردن، احساسات عمیق شوک و اندوه را در جامعه محلی برانگیخته و منجر به کشته شدن نه نفر و زخمی شدن ۲۵ نفر شده است. در این میان، پاپ لئو با فراخوانی برای صلح در یمن و ابراز نگرانی نسبت به وضعیت انسانی در شهر طایز، بر اهمیت همبستگی دینی تأکید کرد.

در غزه، حملات هوایی اسرائیل به دانشگاه اسلامی و تلفات ناشی از آن، چالش‌های جدی برای آموزش و پرورش در این منطقه به همراه داشته است. همچنین، نگرانی‌های سازمان ملل درباره عملیات نظامی اسرائیل در الخلیل و پاکسازی قومی، بر تنش‌های موجود در این منطقه افزوده است.

بیشتر بخوانید: اخراج استراتژیست ارشد پنتاگون به دلیل افشای اطلاعات در جنگ با ایران

تحلیل حمله به کلیسای سنت جورج و واکنش‌های اجتماعی در اردن

حمله‌ای مرگبار به کلیسای سنت جورج در روستای حمود اردن، احساسات عمیق شوک و اندوهی را در جامعه محلی به وجود آورد. این حمله در حین برگزاری یک مراسم خاکسپاری رخ داد و منجر به کشته شدن نه نفر و زخمی شدن ۲۵ نفر شد. شاهدان عینی و مقامات محلی این واقعه را یک تراژدی و حمله‌ای مجرمانه توصیف کردند. سیل ال‌خیطان، پزشکی که در زمان حمله در کلیسا بود، با اشاره به شدت تیراندازی‌ها، از زنده ماندن به طرز معجزه‌آسا سخن گفت.

وزیر کشور اردن، مازن الفرا یا، اعلام کرد که مهاجمان افراطی بوده و این حمله دیوارها و نیمکت‌های چوبی کلیسا را با آثار گلوله زخمی کرده و شیشه‌ها را شکسته است. نیروهای امنیتی به منظور تأمین امنیت، در ورودی‌ها و خروجی‌های کلیسا مستقر شدند. در واکنش به این حمله، جامعه مسیحی اردن، که حدود سه درصد از جمعیت را تشکیل می‌دهد، با ابراز همدردی و همبستگی به قربانیان و خانواده‌های آنان پیوستند.

در مراسم خاکسپاری که روز بعد برگزار شد، مقام‌های کلیسا یک قبر جمعی حفر کردند که به عنوان یادبود عمل خواهد کرد. روحانیون و شخصیت‌های محلی با حضور در این مراسم، در کنار خانواده‌های قربانیان قرار گرفتند. همچنین، جوانان محلی به بیمارستان‌ها رفتند و خون اهدا کردند. مروج ال‌نویسا، یکی از فعالان جوان، بر همبستگی میان مسلمانان و مسیحیان تأکید کرد و گفت که این واقعه یک شوک بزرگ برای جامعه است.

پادشاه عبدالله دوم اردن نیز به عیادت مجروحان در بیمارستان رفت و با لباس نظامی و سلاح شخصی در کنار آنان قرار گرفت. او با عزم جدی وعده داد که به قربانیان نشان خواهد داد که کشورشان حمایت می‌کند. در واکنش‌های مردمی، ماجد جعفر، یکی از ساکنان محلی، ابراز غم و خشم کرد و خواستار اقدام قاطع دولت علیه این حملات شد. او تأکید کرد که این افراد تنها برای مسیحیان خطرناک نیستند، بلکه برای کل جامعه خطر به حساب می‌آیند.

در بخش دیگری، بیل آکمن، سرمایه‌گذار آمریکایی، در واکنش به وضعیت سیاسی اسرائیل، به انتقاد از ایتمار بن‌غویر و بزالل اسموتریچ پرداخت. او این دو سیاستمدار راست‌گرا را به دلیل آسیب‌هایی که به اعتبار اسرائیل وارد کرده‌اند، مورد انتقاد قرار داد. آکمن خواستار عدم حضور آن‌ها در دولت آینده اسرائیل شد و تأکید کرد که این امر می‌تواند به بازسازی اعتبار اسرائیل کمک کند. او همچنین به اهمیت روابط بهتر با دموکرات‌ها و جمهوری‌خواهان در ایالات متحده اشاره کرد.

فراخوان پاپ لئو برای صلح در یمن و بازگشت محمود خلیل به دانشگاه کلمبیا

پاپ لئو، رهبر کاتولیک‌های جهان، در سخنرانی اخیر خود از پنجره واتیکان، خواستار پایان خشونت‌ها در یمن شد و به وضعیت انسانی دشوار در شهر طایز اشاره کرد. این سخنرانی کمتر از دو هفته پس از عمل جراحی او به دلیل سرطان ریه انجام شد و نشان‌دهنده عزم او برای ادامه خدمت به جامعه کاتولیک و توجه به مسائل جهانی است. او با صدای محکم و واضح از تمامی طرف‌ها خواست که خصومت‌ها را متوقف کنند تا مردم یمن و تمامی منطقه بتوانند در صلح زندگی کنند.

پاپ لئو به ویژه نسبت به وضعیت انسانی در شهر طایز ابراز نگرانی کرد، جایی که مردم به دلیل کمبود غذا، آب و کمک‌های پزشکی رنج می‌برند. او در این سخنرانی، همچنین به یاد قربانیان حمله تروریستی به کلیسای هامود در اردن دعا کرد و بر همبستگی خود با آن جامعه و تمامی کشورهای که به همزیستی مسالمت‌آمیز ادیان مختلف معروف هستند، تأکید کرد. این درخواست برای صلح و همبستگی دینی در شرایطی مطرح می‌شود که بحران انسانی در یمن همچنان ادامه دارد و نیاز به توجه و اقدام فوری دارد.

در حالی که پاپ لئو به تازگی عمل جراحی را پشت سر گذاشته و بهبود یافته است، او از مردم خواست تا در دعاهای خود، صلح و همزیستی را برای تمامی مردم یمن و دیگر نقاط جهان درخواست کنند. این سخنرانی به نوعی نمادی از امید و عزم برای پایان دادن به خشونت‌ها و ایجاد فضایی برای همزیستی و صلح در منطقه است. در این میان، حضور پاپ لئو و درخواست‌های او می‌تواند به عنوان یک عامل انگیزشی برای دیگر رهبران دینی و سیاسی در جهت حل بحران‌های انسانی در مناطق مختلف تلقی شود.

در سمت دیگر، محمود خلیل، چهره شناخته‌شده فعالیت‌های حامی فلسطینی‌ها در ایالات متحده، پس از بازداشت خود در سال ۲۰۲۵، به دانشگاه کلمبیا بازگشت. این بازگشت به همراه برگزاری یک برنامه برای معرفی خاطرات جدیدش، به عنوان یک پیروزی شخصی تلقی می‌شود. خلیل در این رویداد به انتقاد از دانشگاه کلمبیا پرداخت و گفت که این نهاد به دنبال «حذف» او و هر صدای فلسطینی دیگر از محوطه دانشگاه است. او همچنین به واکنش دانشگاه در برابر تظاهرات دانشجویی در سال ۲۰۲۴ اشاره کرد و آن را نشانه‌ای از عدم حمایت دانشگاه از حقوق بشر و صدای مخالف دانست.

خلیل در مصاحبه‌ای با خبرنگاران بیان کرد که دانشگاه کلمبیا می‌توانست الگویی برای برگزاری گفتگوهای دشوار در دانشگاه باشد، اما انتخاب کرده که برعکس عمل کند و خشونت و سرکوب را انتخاب کرده است. این اظهارات او نشان‌دهنده نارضایتی عمیق از سیاست‌های دانشگاه و واکنش‌های آن به مسائل حساس اجتماعی و سیاسی است. بازگشت خلیل به دانشگاه کلمبیا با واکنش‌های مختلفی از جمله اعتراض برخی گروه‌های یهودی در شبکه‌های اجتماعی همراه بوده است. در حالی که سخنگوی دانشگاه کلمبیا اعلام کرده که این دانشگاه به «بحث‌های دقیق، تحقیق و گفتگوهای محترمانه در میان دیدگاه‌های مختلف» متعهد است، اما سوالاتی درباره آینده فعالیت‌های حامی فلسطینی‌ها در ایالات متحده همچنان بی‌پاسخ مانده است.

خلیل امیدوار است که بازگشتش بتواند به ارتقای آگاهی در مورد وضعیت فلسطینی‌ها کمک کند و به ایجاد فضایی برای گفتگوهای سازنده در دانشگاه‌ها منجر شود. این وضعیت نشان می‌دهد که چالش‌های مربوط به آزادی بیان و حقوق بشر در محیط‌های دانشگاهی همچنان در کانون توجه قرار دارد و نیاز به گفت‌وگو و تبادل نظر بین دیدگاه‌های مختلف را برجسته می‌کند. در نهایت، این دو رویداد یعنی فراخوان پاپ لئو برای صلح در یمن و بازگشت محمود خلیل به دانشگاه کلمبیا، نمایانگر تلاش‌های مستمر برای تحقق صلح و عدالت در عرصه‌های مختلف جهانی است.

تحلیل وضعیت غزه و چالش‌های سیاسی بنیامین نتانیاهو

حملات هوایی اخیر اسرائیل به دانشگاه اسلامی غزه در روز یکشنبه، منجر به کشته شدن سه نفر و زخمی شدن هشت نفر دیگر شد. این حملات، که به گفته وزارت آموزش و پرورش غزه بر روی دانشجویان و کارکنان دانشگاه تأثیر گذاشته است، نشان‌دهنده اوج‌گیری خشونت‌ها در این منطقه است. وزارت آموزش و پرورش غزه ضمن محکوم کردن این حملات، به وضعیت بحرانی آموزش عالی در این منطقه اشاره کرد و تأکید نمود که ۹۵ درصد از ساختمان‌های مرتبط با موسسات آکادمیک به دلیل جنگ آسیب دیده‌اند. به گفته این وزارتخانه، در شش روز گذشته، ۱۰ دانشجو و معلم نیز به عنوان قربانیان دیگر این حملات جان خود را از دست داده‌اند.

در عین حال، ارتش اسرائیل ادعا کرده که هدف این حمله، یکی از تروریست‌های حماس بوده است و در تلاش بوده تا آسیب به غیرنظامیان را کاهش دهد. با این حال، این ادعاها در میان تردیدها و انتقادات گسترده‌ای قرار دارد. محمود بصل، سخنگوی دفاع مدنی غزه، نیز از کشته شدن پنج نفر دیگر در حملات جداگانه در مناطق مختلف غزه خبر داده است. این وضعیت نشان‌دهنده تنش‌های فزاینده در غزه است و سوالاتی جدی در مورد آینده آتش‌بس و امنیت غیرنظامیان به وجود می‌آورد.

در این میان، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، در آستانه انتخابات سرنوشت‌ساز خود با چالش‌های جدی مواجه است. او که به عنوان یک سیاستمدار امنیت‌محور شناخته می‌شود، در تلاش است تا با استفاده از سه دهه تجربه سیاسی خود، رأی‌دهندگان را متقاعد کند که او بهترین گزینه برای تأمین امنیت کشور است. اما حملات حماس در ۷ اکتبر ۲۰۲۳ تأثیر عمیقی بر محبوبیت او گذاشته و رقیب اصلی‌اش، گادی آیزنکوت، فرمانده پیشین ارتش، با بهره‌برداری از خشم عمومی ناشی از این ناکامی، در نظرسنجی‌ها به شدت به نتانیاهو نزدیک شده است.

نتانیاهو همچنین با چالش‌های قانونی و سیاسی دیگری نیز روبرو است. او تحت تعقیب بین‌المللی به دلیل اتهامات جنایت جنگی در غزه قرار دارد و پرونده فساد طولانی‌مدتی نیز به او فشار می‌آورد. درگیری‌های چندجبهه‌ای که در سه سال گذشته ادامه داشته، مزید بر علت شده و شرایط را برای او پیچیده‌تر کرده است. در این شرایط، نتانیاهو تلاش می‌کند تا از جنگ‌هایی که پس از ۷ اکتبر آغاز شده، به عنوان ابزاری برای توجیه ناکامی‌های امنیتی خود استفاده کند و ضربات نظامی وارد شده به حماس و حزب‌الله را به عنوان دستاوردهای خود معرفی کند.

در این راستا، نتانیاهو از حمایت دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده، بهره‌برداری می‌کند و هشدار می‌دهد که قدرت‌های متخاصم می‌خواهند او در انتخابات شکست بخورد. او همچنین از نگرانی‌های اسرائیلی‌ها نسبت به تشکیل یک دولت فلسطینی بهره‌برداری کرده و تلاش می‌کند تا با ارائه تصویری مثبت از خود، بار دیگر به قدرت بازگردد. با این حال، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهد که احتمال تشکیل دولت به تنهایی برای او کم است و او در یک مصاحبه اخیر خود این انتخابات را به مثابه «وجود ادامه‌ی حیات دولت یهودی» توصیف کرده و از مردم خواسته است تا به او رأی دهند.

نگرانی‌های سازمان ملل و چالش‌های انتخاباتی در اسرائیل

عملیات نظامی اسرائیل در شهر الخلیل، واقع در کرانه باختری، نگرانی‌های جدی را در مورد "پاکسازی قومی" به دنبال داشته است. این هشدار از سوی سازمان ملل در روز دوشنبه منتشر شد و به دنبال حمله‌ای مرگبار از سوی دو فرد مسلح فلسطینی به نیروهای اسرائیلی به وقوع پیوست. شهرداری الخلیل، بزرگترین شهر فلسطینی، در گزارشی اعلام کرد که ۳,۱۸۹ نفر به دلیل این عملیات از منازل خود مجبور به ترک محل زندگی خود شده‌اند. این عملیات در پی حمله‌ای آغاز شد که طی آن دو فرد مسلح فلسطینی دو سرباز اسرائیلی را در یک ایست بازرسی به قتل رساندند و در درگیری با نیروهای اسرائیلی کشته شدند.

نیروهای اسرائیلی پس از این حادثه وارد محله دیار باها شدند و از ساکنان خواستند تا منازل خود را ترک کنند. وزارت خارجه اسرائیل این هشدار سازمان ملل را رد کرده و آن را "گزارش حقوق بشری" ندانسته و به عنوان "مدرکی تبلیغاتی" خوانده که به دنبال تضعیف حق اسرائیل در دفاع از خود است. در واکنش به این وقایع، والکر تورک، رئیس حقوق بشر سازمان ملل، اعلام کرد که عملیات "تهاجمی" اسرائیل منجر به جابجایی اجباری هزاران فلسطینی، تخریب منازل و محرومیت ساکنان از توانایی حرکت آزادانه شده است. او تأکید کرد که این اقدامات نگرانی‌های جدی را در مورد استفاده غیرضروری و نامتناسب از نیرو به وجود می‌آورد و باید پایان یابد.

در سخنرانی خود، آنتونیو گوترش، دبیرکل سازمان ملل، از اقدامات اسرائیل در کرانه باختری ابراز نگرانی عمیق کرد و گفت: "تخلیه‌ها بی‌وقفه در حال انجام است و فلسطینی‌ها از سرزمین‌های خود رانده می‌شوند." او همچنین به افزایش خشونت‌های شهرک‌نشینان اشاره کرد و تأکید نمود که هیچ صلح پایداری در خاورمیانه بدون تحقق حقوق مشروع مردم فلسطین برای خودمختاری وجود نخواهد داشت. این وضعیت نه تنها به تشدید تنش‌ها در منطقه منجر شده، بلکه به نگرانی‌های بین‌المللی در خصوص حقوق بشر و وضعیت انسانی ساکنان فلسطینی نیز دامن زده است.

در کنار این بحران انسانی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر اسرائیل، نیز با چالش‌های جدی در آستانه انتخابات پیش‌رو مواجه است. این انتخابات، نخستین انتخابات پس از حمله ۷ اکتبر ۲۰۲۳ است که به کشته شدن ۱۲۰۰ نفر منجر شد و انتقادات زیادی نسبت به نتانیاهو به دنبال داشته است. بسیاری از ساکنان کیبوتز بی‌اری، به عنوان یکی از شدیدترین نقاط آسیب‌دیده، خواستار پاسخگویی نتانیاهو به ناکامی‌های امنیتی هستند. گل کوهن، یکی از ساکنان بی‌اری، با ابراز ناراحتی از اینکه نتانیاهو ممکن است دوباره انتخاب شود، تأکید کرد که "این انتخابات برای اسرائیل حیاتی است".

انتخابات پیش‌رو فرصتی برای مخالفان نتانیاهو به شمار می‌رود تا گامی به جلو در راستای محاسبه حساب‌های سیاسی بردارند. با این حال، نظرسنجی‌ها نشان می‌دهند که حزب لیکود، تحت رهبری نتانیاهو، ممکن است با کاهش شدیدی مواجه شود و ائتلاف‌های مخالف نیز راه مشخصی برای رسیدن به قدرت ندارند که ممکن است به بن‌بست سیاسی منجر شود. در روزهای پس از حمله ۷ اکتبر، بی‌اری به شدت تحت نظارت نظامیان اسرائیلی بود و حالا ساکنان آن به تدریج به زندگی عادی بازمی‌گردند، اما حمله اخیر باعث تغییر در نگرش ساکنان نسبت به امکان صلح با فلسطینیان شده است.

خانواده‌های قربانیان حمله ۷ اکتبر همچنان در پی پاسخگویی دولت هستند و در مکان‌هایی مانند "میدان گروگان‌ها" تجمعاتی را برگزار کرده‌اند. اوفری بیباس، یکی از اعضای این خانواده‌ها، تأکید کرد که هدف او این است که هر اسرائیلی یاد ۷ اکتبر را فراموش نکند و به یاد داشته باشد که چه کسی مسئولیت نپذیرفت. هزاران اسرائیلی در روز شنبه در میدان گروگان‌ها تجمع کردند و به سخنرانان از جمله دانیل الونی، که خود از گروگان‌ها بود، گوش دادند. او از حاضران خواست تا رأی دهند و گفت: "در سه روز آینده می‌توانیم فصل جدیدی را برای فرزندان‌مان آغاز کنیم." این وضعیت نه تنها به چالش‌های سیاسی در اسرائیل دامن می‌زند، بلکه به تنش‌ها و بحران‌های انسانی در منطقه نیز تأثیر می‌گذارد.

جمع‌بندی

تحولات اخیر در اردن، یمن و غزه نشان‌دهنده اوج‌گیری خشونت‌ها و چالش‌های انسانی در این مناطق است. واکنش‌های جهانی به این وقایع، از جمله فراخوان برای صلح و همبستگی دینی، به وضوح نیاز به توجه فوری به بحران‌های انسانی را نمایان می‌سازد.

بیشتر بخوانید: انتخابات اسرائیل و چالش‌های تشکیل دولت جدید · مکلمور در آغاز تور «آزادسازی فلسطین» بر ادامهٔ مبارزه تأکید کرد