بحرین، با سال‌ها حضور نظامی آمریکا، همواره به این حضور به‌عنوان عاملی برای تضمین بقای سلطنت آل‌خلیفه نگاه کرده است. اما حملات اخیر ایران به مقر ناوگان پنجم آمریکا در این کشور، آسیب‌پذیری این استراتژی را به وضوح نمایان ساخته است. اکنون منامه در شرایطی بحرانی قرار دارد که همزمان با مشکلات اقتصادی، فرسایش توان دفاعی و بازگشت اعتراضات داخلی را تجربه می‌کند.
حملات ایران و تأثیر بر امنیت بحرین
حملات ایران به پایگاه آمریکایی در بحرین نه‌تنها یکی از مهم‌ترین معادلات امنیتی خلیج فارس را به چالش کشیده است، بلکه خود این پایگاه به یکی از اهداف اصلی حملات تبدیل شده است. خسارت به زیرساخت‌های نظامی، از جمله مقر فرماندهی و انبارهای تجهیزات، موجب اختلال در فعالیت‌های عملیاتی ایالات متحده شده و آن را به سمت استفاده بیشتر از پایگاه دیه‌گو گارسیا در فاصله ۲۲۰۰ مایلی سوق داده است.
بیشتر بخوانید: بحرین و تشدید فشار بر روحانیون شیعه در پی جنگ ایران
دریاسالار «داریل کادل» نیز به صراحت اعلام کرده که نیروی دریایی آمریکا در آینده نزدیک نخواهد توانست به وضعیت عملیاتی سابق در بحرین بازگردد. این موضوع نشان می‌دهد که میزبانی از ارتش آمریکا نه‌تنها مانع ورود بحرین به جنگ نشده است، بلکه این کشور را در معرض تبعات مستقیم تنش میان واشنگتن و تهران قرار داده است.
چالش‌های اقتصادی و اجتماعی بحرین
آسیب‌پذیری بحرین تنها به حوزه نظامی محدود نمی‌شود. حدود ۷۰ درصد درآمد دولت این کشور وابسته به نفت و گاز است و حمله به پالایشگاه ستره، یکی از منابع کلیدی درآمدی منامه، ضربه‌ای جدی به اقتصاد بحرین وارد کرده است. همچنین، شرکت آلومینیوم بحرین که از بزرگ‌ترین شرکت‌های صنعتی این کشور به شمار می‌رود، نیز به دلیل اختلالات ترافیکی و خسارت‌های وارده به تأسیسات خود با مشکلات جدی روبرو شده است.
صندوق بین‌المللی پول پیش‌بینی کرده که اقتصاد بحرین در سال ۲۰۲۶ با انقباض ۱۱.۳ درصدی مواجه خواهد شد. بدهی عمومی این کشور نیز از ۱۶۰ درصد تولید ناخالص داخلی فراتر رفته و کاهش ذخایر ارزی از ۴.۸ میلیارد دلار به حدود ۱.۵ میلیارد دلار، عمق مشکلات مالی را نشان می‌دهد.
در این شرایط، منامه بار دیگر به کمک کشورهای همسایه‌اش، به ویژه عربستان سعودی و امارات، نیازمند شده است. توافق‌های اخیر مبادله ارزی و احتمال تکرار بسته‌های حمایتی، نشانه‌هایی از تلاش برای جلوگیری از بحران مالی هستند، اما باید توجه داشت که چنین کمک‌هایی ممکن است با خواسته‌های جدیدی برای اصلاحات مالی و کاهش هزینه‌های عمومی همراه باشد.
با وجود نزدیکی سیاسی بحرین به واشنگتن و تل‌آویو، این کشور هنوز برای بقای اقتصادی و امنیتی خود به عربستان وابسته است. بحران‌های داخلی و بازداشت‌های اخیر روحانیون و فعالان سیاسی نیز نشان‌دهنده آسیب‌های اجتماعی و سیاسی عمیق در این کشور است. آمارها حاکی از آن است که تنها در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶، ۸۲۵ نفر در بحرین بازداشت شده‌اند.
اعتراضات در مناطق شیعه‌نشین، به‌ویژه در اطراف منامه، در حال گسترش است و محاکمه ده‌ها روحانی بازداشت‌شده نگرانی‌ها را از تشدید ناآرامی‌ها افزایش داده است. این تحولات یادآور خیزش‌های سال ۲۰۱۱ است که در آن حکومت بحرین برای سرکوب اعتراضات به حمایت نظامی عربستان متوسل شد.
آل‌خلیفه اکنون با معادله‌ای دشوار روبروست؛ متحد نظامی‌اش نتوانسته مانع تبدیل کشور به میدان جنگ شود، اقتصادش در معرض فروپاشی است و شکاف‌های داخلی در حال گسترش هستند. بحرین بیش از هر زمان دیگری به حمایت‌های خارجی نیاز دارد، اما این وابستگی، دامنه انتخاب‌های سیاسی و امنیتی آن را محدود کرده است.
بیشتر بخوانید: گفت‌وگوی محسن رضایی و ولادیمیر پوتین در مورد تحولات خاورمیانه · ایران از تقویت نیروهای نظامی خود از آغاز جنگ با آمریکا خبر داد
