دانشآموزان غزه روز شنبه برای نخستین بار در نزدیک به سه سال به آموزش حضوری بازگشتند. این بازگشت، هرچند در شرایطی دشوار و با استفاده از ساختمانهای آسیبدیده و چادرها انجام شد، اما نشاندهنده یک نقطه عطف مهم در فرآیند آموزش در این منطقه است.
وضعیت آموزشی در غزه
بر اساس گزارشها، ۹۸ درصد از مدارس غزه در پی جنگهای اخیر آسیب دیده یا تخریب شدهاند. مدیران آموزشی در غزه اعلام کردند که حدود ۶۶۰ هزار دانشآموز از یادگیری حضوری و مشارکت منظم در آموزش محروم ماندهاند. این تحول در شرایطی اتفاق میافتد که نزدیک به ۲۲ هزار دانشآموز و بیش از ۷۷۰ کارمند آموزشی، از جمله ۵۳۲ معلم، در پی این جنگها جان خود را از دست دادهاند.
بیشتر بخوانید: سفر اندی برنهام نخستوزیر بریتانیا به ایالات متحده برای دیدار با ترامپ
تجربیات دانشآموزان
مواید ابو مصطفی، یکی از دانشآموزان در خان یونس، گفت: "آخرین باری که به مدرسه رفتم سه سال پیش بود. اکنون سال تحصیلی را آغاز میکنیم و این یک سال شادی و موفقیت است." او با وجود شرایط دشوار، عزم خود را برای یادگیری ابراز کرد و گفت که حتی در چادر نیز به تحصیل ادامه خواهد داد.
سامر ابو سلمی، دانشآموز ۱۵ ساله که با خانوادهاش در چادر زندگی میکند، نیز به کلاس بازگشت. او اظهار داشت: "ما در حال تحصیل از طریق تلفن بودیم و معلمان خود را ملاقات نکرده بودیم... حالا به دنبال رویای خود هستیم... از یک چادر به چادر دیگر." او نیز به کمبود تجهیزات ضروری اشاره کرد و گفت: "قبل از جنگ، همه چیز برای ما در دسترس بود - دفتر، قلم و لباس، اما اکنون همه چیز گران شده است."
چالشهای موجود در سیستم آموزشی
با وجود ویرانیهای گسترده، وزارت آموزش و پرورش غزه، با حمایت سازمانهای بینالمللی و محلی، به بازگشایی سال تحصیلی ۲۰۲۶-۲۷ ادامه داد و دهها مدرسه موقت شامل چادرها و سازههای موقت برای پذیرش دانشآموزان ایجاد کرد. برخی از این مدارس بر روی زمینهای شنی ساخته شدهاند و کلاسها تنها با چند تشک و تخته سیاه تجهیز شدهاند.
شرایط امنیتی نیز به چالشهای موجود افزوده است. یامن ابو سامرا، دانشآموز ۱۴ ساله، گفت: "ما بابت تیراندازیها و حملات نگران هستیم. اکنون در چادری نشستهام که هیچ چیزی ندارد، فقط آفتاب و گرما."
برآوردها نشان میدهد که حداقل ۵۴۰ هزار دانشآموز در این سال تحصیلی در کلاسهای حضوری، مراکز یادگیری موقت و نقاط آموزشی با حمایت یونیسف شرکت خواهند کرد. همچنین، آموزش آنلاین برای کسانی که قادر به حضور در کلاسها نیستند یا در پی جنگ غزه را ترک کردهاند، ادامه خواهد یافت.
تأثیرات جنگ بر تأمین تجهیزات آموزشی
تجار لوازم التحریر در غزه نیز به مشکلات اقتصادی اشاره کردند. خالد علیان، یکی از این تجار، گفت: "محدودیتهای وارداتی اسرائیل، تأمین لوازم التحریر را کاهش داده و قیمتها را افزایش داده است. یک دفتر که قبلاً ۳ شیکل (۱ دلار) بود، اکنون ۱۵ شیکل قیمت دارد."
اداره نظامی اسرائیل (COGAT) که کنترل دسترسی به غزه را بر عهده دارد، به درخواستهای مربوط به محدودیتها و حملات به مدارس پاسخ نداده است. اسرائیل بارها متهم به استفاده حماس از مدارس برای مقاصد نظامی شده است، که حماس این ادعا را رد کرده است.
بیشتر بخوانید: توسعه همکاریهای BRICS و تقویت صدای جنوب جهانی · اد شیران و چالشهای ناشی از بحران غزه




