مقامات روس و اوکراینی روز سه‌شنبه در ابوظبی برای نخستین بار از زمان آغاز جنگ در اوکراین در فوریه گذشته، تحت میانجی‌گری ایالات متحده به گفتگو نشستند. این ملاقات پس از آن انجام می‌شود که دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور پیشین ایالات متحده، هفته گذشته پیشنهاد کرد که یک توافق گسترده برای پایان جنگ در اوکراین و تضمین امنیت در اروپا ممکن است.
مواضع طرفین در مذاکرات
جارد کوشنر، نماینده ویژه آمریکا، در این ملاقات به نمایندگان دو طرف گفت که تماس‌های اخیر با هر دو طرف «به شناسایی و کاهش شکاف‌ها کمک کرده است» و ایالات متحده «ایده‌های خوبی» برای نزدیک کردن دیدگاه‌ها دارد. کوشنر تصریح کرد که ترامپ متعهد به دستیابی به صلح است و از تیم خود خواسته است تا تلاش بیشتری برای یافتن راه‌حلی که منجر به پایان جنگ شود، انجام دهند.
بیشتر بخوانید: نگرانی دفتر حقوق بشر سازمان ملل درباره آزادی مطبوعات در مصر
با این حال، بیش از چهار سال پس از حمله تمام‌عیار روسیه به اوکراین و در حالی که نیروهای روس حدود یک‌پنجم از خاک اوکراین را در اختیار دارند، مسکو و کی‌یف همچنان در زمینه شرایط توافق برای صلح بسیار دور از یکدیگر هستند. رستم اومرُف، نماینده ارشد اوکراین، در سخنان ابتدایی خود تأکید کرد که کی‌یف بر دستیابی به تضمین‌های امنیتی و صلح پایدار تمرکز دارد.
تفاوت در رویکردها نسبت به امنیت اروپا
سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بر ترجیح مسکو برای مذاکره در مورد یک چارچوب امنیتی گسترده‌تر در اروپا قبل از پرداختن به جزئیات جنگ تأکید کرد. او در این خصوص بیان کرد که «ایده تعیین پارامترهای واضح برای یک معماری امنیتی آینده و سپس پرداختن به حل و فصل واقعی درگیری روسیه و اوکراین، کاملاً معقول است.»
در نقطه مقابل، اورسولا فون در لاین، رئیس کمیسیون اروپا، روز دوشنبه بیان کرد که گفتگوهای امنیتی باید تنها پس از آتش‌بس در اوکراین انجام شود. لاوروف بار دیگر ایده آتش‌بس را رد کرد و گفت که اروپایی‌ها در تلاش برای خرید زمان برای اوکراین هستند.
تحرکات جدید آمریکا برای دستیابی به توافق، مقامات اروپایی را به تلاش برای حضور در این مذاکرات واداشته است تا پایان این درگیری مرگبار که بیشترین تلفات را از زمان جنگ جهانی دوم به همراه داشته، دنبال کنند. پیش از آغاز مذاکرات اصلی، اوکراینی‌ها در دیدارهای جداگانه‌ای با نمایندگان اروپایی، ناتو و اتحادیه اروپا و همچنین دو نماینده آمریکایی، کوشنر و استیون ویتکف، دیدار کردند.
فرانسه تأکید کرده است که بدون توجه به امنیت اروپا، صلح پایدار در اوکراین ممکن نیست و این نیازمند مشارکت اروپایی‌هاست. در حالی که روسیه به وضوح اعلام کرده است که برای اروپایی‌ها جایگاهی در این مذاکرات با اوکراینی‌ها و آمریکایی‌ها نمی‌بیند.
در آستانه این مذاکرات، ترامپ بیان کرد که واشنگتن شاهد «تمایل قوی» به پایان دادن به جنگ است و هر دو طرف «از جنگ خسته‌اند». پس از دیدار خصوصی با نماینده ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، در کاخ سفید هفته گذشته، ترامپ پیش‌بینی کرد که توافق صلح به زودی ممکن است به نتیجه برسد.
اگرچه ترامپ بارها اعلام کرده است که توافقی نزدیک است، اما هنوز توافقی به نتیجه نرسیده است. با این حال، مذاکرات در هفته‌های اخیر دوباره از سر گرفته شده است پس از آنکه توجه واشنگتن به جنگ در ایران معطوف شده بود.
به‌طور عمومی، نشانه‌ای وجود ندارد که پوتین آمادگی داشته باشد بر خواسته خود مبنی بر تسلیم کامل منطقه شرقی دونباس اوکراین پیش از دستیابی به توافق صلح، چشم‌پوشی کند. ولادیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، به‌طور قاطع از واگذاری زمین‌هایی که نیروهایش در دفاع از آن جان باخته‌اند، خودداری کرده است.
عملیات پیشروی نیروهای روسی در سال جاری به‌طور قابل توجهی کاهش یافته است، اما مسکو همچنان به بمباران شهرها و تأسیسات انرژی اوکراین ادامه می‌دهد و اوکراین نیز به حملات خود به پالایشگاه‌های نفت و دیگر زیرساخت‌ها در عمق خاک روسیه افزوده است.
یک منبع در هیئت روسی اعلام کرد که روسیه معتقد است هدف اصلی مذاکرات، تلاش برای رسیدن به عناصر کلیدی یک چارچوب امنیتی جدید پس از جنگ برای اروپا خواهد بود. در آستانه این مذاکرات، زلنسکی بر افزایش قدرت چانه‌زنی اوکراین در مذاکرات تأکید کرد و گفت که این نتیجه عملکرد اخیر نظامی کشورش در بازپس‌گیری برخی مناطق در دونتسک است.
زلنسکی در آدرس ویدیویی شبانه خود گفت: «نیروهای اوکراینی در حال حاضر واقعاً موقعیت مذاکره اوکراین را تقویت می‌کنند» و افزود: «روسیه در حال تحمل تلفات بی‌سابقه‌ای است» — ادعایی که مسکو آن را رد کرده است. او همچنین از واشنگتن خواست تا کرملین را متقاعد کند که جنگ را پایان دهد.
مذاکره‌کنندگان آمریکایی بر این باورند که زلنسکی و پوتین ممکن است آمادگی لازم برای دستیابی به یک توافق در مورد مسئله سرزمین را داشته باشند، هر کدام کمی از سرزمین خود را واگذار کنند.
بر اساس توافق پیشنهادی، اوکراین باید پایان جنگ را به همراه تضمین‌های امنیتی و نقشه‌ای برای پیوستن به اتحادیه اروپا به دست آورد. یک مقام ارشد اوکراینی به‌طور قاطع این موضوع را رد کرد که دولت هیچ‌گونه مصالحه‌ای را در نظر بگیرد و تأکید کرد که مسئله سرزمین تنها باید در سطح رهبری و در زمینه تضمین‌های امنیتی مناسب برای اوکراین مورد بحث قرار گیرد.
بیشتر بخوانید: اقدام قانون‌گذار جمهوری‌خواه برای استیضاح وزیر دفاع آمریکا پیتر هگست · روسیه و اوکراین در گفتگوهای تحت حمایت آمریکا برای پایان جنگ
