بنیامین نتانیاهو، نخستوزیر اسرائیل، در حالی که پارلمان جدید این کشور روز سهشنبه آغاز به کار میکند، با چالشهای جدی در مسیر خود مواجه است. composition جدید این پارلمان، که به نظر میرسد کمتر از قبل به نتانیاهو متمایل باشد، میتواند زندگی سیاسی او را به شدت دشوار کند.
تحدیدات سیاسی برای نتانیاهو
گادی آیزنکوت، رئیس سابق ستاد کل ارتش اسرائیل، روز یکشنبه از سوی اسحاق هرزوگ، رئیسجمهور اسرائیل، مأمور تشکیل دولت جدید شد. این مأموریت به دلیل عدم برخورداری از اکثریت قاطع برای هیچ یک از دو طرف، یعنی آیزنکوت و نتانیاهو، کار آسانی نخواهد بود. تا زمان تشکیل دولت جدید، نتانیاهو به عنوان نخستوزیر موقت در سمت خود باقی خواهد ماند، اما پارلمان جدید متشکل از ۱۲۰ نماینده هنوز هم میتواند علیه او اقدام کند.
بیشتر بخوانید: رؤسای قبرس توافق کردند تا گذرگاههای مرزی جدیدی باز کنند
آساف شاپیرا، کارشناس سیاسی در مؤسسه دموکراسی اسرائیل اعلام کرده است که عدم تشکیل دولت جدید هیچگونه تأثیری بر اختیارات کنست (پارلمان اسرائیل) نخواهد گذاشت. آیزنکوت همچنین به رؤسای نظامی هشدار داده است که نتانیاهو مجوزی برای آغاز مجدد جنگ علیه ایران ندارد، هرچند که این بیانیه بیشتر به مسائل سیاسی مربوط میشود تا قانونی، زیرا نتانیاهو هنوز مسئول امنیت ملی است.
چالشهای قانونی و اجتماعی
بلوک نتانیاهو در پارلمان جدید به ۵۳ کرسی کاهش یافته است، در حالی که آیزنکوت با ۴۸ کرسی از بلوک اپوزیسیون، نتوانسته است اکثریت را به دست آورد. در این میان، ۱۹ نماینده از احزاب عربنشین که به شدت مخالف نتانیاهو و دولت راستگرای او هستند، وارد پارلمان شدهاند، هرچند که هنوز مشخص نیست آیزنکوت به همکاری با نمایندگان عرب خواهد پرداخت یا خیر.
یکی از وعدههای اصلی کمپین اپوزیسیون، تأسیس کمیسیون تحقیق برای بررسی ناکامیهای امنیتی است که منجر به حمله حماس در تاریخ ۷ اکتبر ۲۰۲۳ شد. این حمله، مرگبارترین روز برای اسرائیل بود. در حالی که نتانیاهو هرگونه خطایی را انکار میکند، دولت او به طور مداوم با ایجاد یک کمیسیون مستقل و ملی مخالفت کرده و به جای آن، مروری را توسط منصوبان سیاسی پیشنهاد داده است.
حتی قبل از تشکیل دولت جدید، پارلمان جدید میتواند کمیته ویژهای برای بررسی این حمله ایجاد کند و نتایج آن را به کمیسیون تحقیق احتمالی ارائه دهد. آیزنکوت پس از انتخابات اعلام کرده است که تأسیس یک کمیسیون تحقیق از اولویتهای فوری او خواهد بود.
علاوه بر این، پارلمان جدید میتواند به سرعت به لغو برخی از قوانین جنجالی دولت نتانیاهو، از جمله اصلاحات قضائی که به عنوان دشمن او تلقی میشود، بپردازد. این اصلاحات سبب شد که یکی از بزرگترین تظاهراتها در تاریخ اسرائیل شکل گیرد. در حالی که حمله حماس و جنگهای بعدی توجه عمومی را به خود جلب کرده است، نگرانیها درباره آینده دموکراسی همچنان در جامعه اسرائیل وجود دارد.
آیزنکوت و بلوک اپوزیسیون همچنین میتوانند به لغو قوانین محدود کننده قدرت دیوان عالی کشور و تسهیل برکناری دادستان کل کشور بپردازند. همچنین، قانونگذاران میتوانند معافیتهای نظامی برای یهودیان فوقارتودکس را که در حال حاضر در زمان کمبود نیروی نظامی در اسرائیل باعث نارضایتی بسیاری از اسرائیلیها شده است، لغو کنند.
شاپیرا گفته است که لغو قوانین دوران نتانیاهو به سادگی با برگزاری رأیگیری و بازگشت به سیاستهای قبلی امکانپذیر است. اما روند تصویب قوانین جدید ممکن است هفتهها زمان ببرد زیرا اپوزیسیون باید اولویتهای خود را هماهنگ کند.
نخستین درگیری سیاسی در خصوص انتخاب یک رئیس جدید برای پارلمان خواهد بود. رئیس کنونی، امیر اوهانا، از حامیان وفادار نتانیاهو در حزب لیکود است. طبق قوانین پارلمانی، رأیگیری برای انتخاب رئیس میتواند به محض برگزاری جلسه افتتاحیه برگزار شود و قبل از سوگند خوردن دولت جدید باید انجام شود.
در روز پنجشنبه، سه حزب از بلوک آیزنکوت به رئیس کنونی نامهای ارسال کردند و درخواست کردند که جانشین او در جلسه افتتاحیه انتخاب شود. اوهانا در پاسخ اعلام کرد که انتخاب رئیس معمولاً در روز سوگند خوردن دولت جدید انجام میشود.
نافتالی بنت، یکی از چهرههای کلیدی اپوزیسیون، وعده داده است که به طور "فوری" به اولویتهای بلوک خود رسیدگی کند. او افزود: "ما به سرعت کنترل کنست را به دست خواهیم گرفت."
بیشتر بخوانید: فرانسه ایران را به حمله سایبری بیسابقه به شبکههای یخچالی فروشگاهها متهم کرد · گادی ایزنکوت و چالشهای تشکیل دولت در اسرائیل




