تحولات ۲۴ ساعت اخیر را نمی‌توان صرفاً مجموعه‌ای از دیدارها و توافق‌های پراکنده دانست. وجه مشترک آن‌ها، تلاش بازیگران مختلف برای کاهش وابستگی به تصمیم‌های واشنگتن و یافتن راه‌هایی برای مدیریت بحران است؛ روندی که جنگ با ایران آن را آشکارتر کرده است.
نگرانی از جنگ و تغییر در رویکرد آمریکا
ارزیابی‌های اطلاعاتی آمریکا نشان می‌دهد حمله دوباره به ایران احتمالاً تغییری معنادار در شروط ایران ایجاد نمی‌کند. در این راستا، رئیس‌جمهور آمریکا به مشاورانش گفته است که در صورت عدم وجود اقدام تحریک‌آمیز جدید، ممکن است از حمله خودداری کند. این نشان‌دهنده خستگی وی از تهدیدهای مستمر و توخالی به شمار می‌رود. گزارش‌ها حاکی از تمایل کاخ سفید به حفظ محاصره و تحریم‌ها بدون ورود به جنگ گسترده یا دستیابی به توافقات جدید است.
بیشتر بخوانید: حملات سایبری به سوپرمارکت‌های فرانسه و نقش ایران در این رویداد
توافقات جدید و تغییر در رویکرد امنیتی
در این میان، ولیعهد عربستان و رئیس‌جمهور ترکیه خواستار عدم حمله به ایران شده‌اند. نگرانی آن‌ها از پیامدهای منطقه‌ای جنگ، در کنار محدودیت ذخایر نظامی آمریکا، بر محاسبات واشنگتن تأثیر گذاشته است. در همین راستا، قطر و ترکیه توافق دفاع متقابل امضا کرده‌اند که همکاری نظامی، صنایع دفاعی و هماهنگی در برابر تهدیدهای خارجی را گسترش می‌دهد. این توافق به معنای خروج دوحه یا آنکارا از مناسبات امنیتی آمریکا نیست، اما نشان‌دهنده آن است که حتی شرکای واشنگتن نیز تکیه انحصاری بر چتر امنیتی آن را کافی نمی‌دانند.
در سوی دیگر، گزارش‌ها از سفر رئیس موساد به واشنگتن و ادامه تلاش‌های نتانیاهو برای ازسرگیری حملات به ایران حکایت دارد. در همین حال، ایران اعلام کرده که در صورت عدم رفع محاصره، دیپلماسی به معنای واقعی کلمه در دسترس نخواهد بود. این تحولات به وضوح نشان می‌دهد که مدیریت یک‌جانبه بحران‌ها دشوارتر شده است.
این تحولات ممکن است در کوتاه‌مدت، نشانه پایان قدرت آمریکا نباشد، اما به روشنی از دشوارتر شدن مدیریت یک‌جانبه بحران‌ها حکایت دارد. کشورهای وابسته همچنان به واشنگتن نیاز دارند، اما همزمان مسیرهای جایگزین همکاری و تأمین امنیت را توسعه می‌دهند. در این راستا، ایران باید به دنبال تقویت دیپلماسی منطقه‌ای و تبدیل نگرانی مشترک کشورها از جنگ به سازوکارهای عملی همکاری باشد.
بیشتر بخوانید: سفر علی الزیدی به تهران و مذاکرات هیئت عراقی · نشست شورای امنیت سازمان ملل درباره امنیت خلیج فارس
