تحولات منطقه‌ای در خلیج فارس به نقطه عطفی تبدیل شده است. سهند ایرانمهر، نویسنده و پژوهشگر علوم سیاسی، به بررسی این تغییرات پرداخته و تأکید می‌کند که جنگ اخیر با ماهیتی تجاوزکارانه آغاز شده و برای بسیاری از بازیگران غیرقابل پیش‌بینی بوده است. این وضعیت می‌تواند به تغییرات جدی در نظم منطقه‌ای منجر شود.
تحلیل جنگ و تأثیرات آن بر نظم منطقه‌ای
ایرانمهر اشاره می‌کند که نمی‌توان گفت نظم امنیتی در خلیج فارس به دست ایران ایجاد شده است، بلکه این نظم در وضعیتی شکل گرفته که خارج از اراده و ابتکار ایران بوده است. جنگی که آغاز شد، با مقاومت ایران ادامه یافت و به چالش‌های جدیدی در تنگه هرمز منجر شد. این تحولات نشان می‌دهد که نظمی که قرار بود تحمیل شود، با اختلالاتی مواجه شده و این وضعیت پرسش‌هایی درباره ماهیت و تداوم آن به وجود آورده است.
بیشتر بخوانید: رایزنی وزیران خارجه مصر و عربستان درباره ایران و امنیت دریانوردی
چالش‌ها و واقعیت‌های جدید امنیتی
ایرانمهر خاطرنشان می‌کند که نباید ایران را به عنوان یک بازیگر اخلالگر در نظم بین‌المللی معرفی کرد. جنگی به ایران تحمیل شد و پس از آن، بازدارندگی ایران به وضوح خود را نشان داد. اگرچه نظمی که با اختلالات شکل گرفته، ممکن است قادر به ادامه حیات نباشد، اما تحولات اخیر می‌تواند به شکل‌گیری ترتیبات جدید مبتنی بر واقعیت‌های موجود منجر شود.
به عنوان مثال، پیش از این تصور می‌شد که کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس می‌توانند امنیت خود را از طریق قدرت‌های خارجی تأمین کنند، اما این فرض اکنون با چالش‌های جدی مواجه شده است. همچنین، این ایده که ایالات متحده و اسرائیل می‌توانند به راحتی بر ایران فشار وارد کنند، با واقعیت‌های جدید در هم‌پیمانی‌ها و تعاملات بین‌المللی در تضاد است.
ایرانمهر بر این باور است که برای شکل‌گیری نظم آینده، باید واقعیت‌های جدید را در نظر گرفت. این نظم باید بر اساس همکاری با کشورهای منطقه و تثبیت درک مشترک از امنیت شکل گیرد. در این راستا، بازتنظیم روابط ایران با کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است.
تحقق این امر به چند متغیر بستگی دارد. خروج از بحران و رسیدن به ساحل امن، شکل‌گیری درکی مشترک از نقش ایران در تأمین امنیت و تفاهم سه‌جانبه میان عربستان، ترکیه و پاکستان از جمله این متغیرها به شمار می‌روند. اگر این پیمان به شکل‌گیری ترتیبات بومی با مشارکت ایران منجر شود، امیدواری‌ها در جهت تحقق نظم جدید افزایش خواهد یافت.
در نهایت، اگر هر قدرتی بر این تصور باشد که می‌تواند به تنهایی نظم منطقه‌ای را برقرار کند، وضعیت نابسامان کنونی ادامه خواهد یافت. این تحلیل به وضوح نشان‌دهنده نیاز به بازنگری در استراتژی‌های امنیتی و همکاری‌های منطقه‌ای است.
بیشتر بخوانید: تلاش میانجیگران برای جلوگیری از درگیری بین ایالات متحده و ایران پس از انتخابات میان‌دوره‌ای · ایران آمادگی خود را برای بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرد
