ترکیه در سالهای اخیر با ایران در حوزههای مختلف همکاری کرده و در عین حال در مواردی نیز در برابر منافع منطقهای تهران قرار گرفته است. محدودیتهای اخیر برای برخی پروازهای ایرانی و لغو مجوز فعالیت شعبه بانک ملت در ترکیه این پرسش را به وجود آورده که آنکارا چه مسیری را در روابط خود با ایران انتخاب میکند. به ویژه، توافق دفاعی ترکیه، عربستان و پاکستان که تحت عنوان توافق مکه شناخته میشود، و همچنین تشدید تنش میان عربستان و انصارالله، نگرانیهایی را در مورد جایگاه ترکیه در معادلات منطقهای به وجود آورده است.
رویکرد ترکیه در روابط با ایران
تحلیلگران بر این باورند که ترکیه به عنوان یک بازیگر کلیدی در خاورمیانه، در روابط خود با ایران نه تنها به عنوان یک دوست بلکه به عنوان رقیب نیز عمل میکند. ترکیه منافع ملی خود را در اولویت قرار میدهد و در موقعیتهای مختلف گاهی همکاری با ایران را در دستور کار قرار میدهد و گاهی نیز در برابر آن قرار میگیرد. به عنوان مثال، همکاری ایران و ترکیه در ناکام ماندن همهپرسی جدایی اقلیم کردستان عراق نمونهای از این همکاری است. در سوی دیگر، سوریه و سقوط دولت بشار اسد را میتوان نمایانگر رقابت میان این دو کشور دانست.
بیشتر بخوانید: حضور سفیر عربستان سعودی در قم و ابعاد دیپلماتیک آن
پیامهای سیاسی تصمیمات آنکارا
تصمیمات اخیر ترکیه در زمینه لغو مجوز فعالیت شعبه بانک ملت و محدودیتهای هوایی نشاندهنده پیامهای سیاسی مهمی است. ترکیه در حال حاضر بخشی از تحریمهای آمریکا را رعایت میکند و به ویژه در بخش پروازهای باری و برخی پروازهای مسافربری محدودیتهایی را اعمال کرده است. این وضعیت نشان میدهد که آنکارا در تلاش است تا پیامی به واشنگتن ارسال کند و به نوعی چراغ سبزی برای دریافت امتیاز از آمریکا در مذاکرات پیش رو با رئیسجمهور این کشور ارسال کند.
تأثیر توافق مکه بر روابط ایران و ترکیه
توافق مکه که به همکاریهای نظامی و سیاسی میان ترکیه و عربستان اشاره دارد، میتواند به روابط ایران و ترکیه آسیب بزند. ترکیه به احتمال زیاد در صورت بروز درگیری میان انصارالله و عربستان، با صدور بیانیههای محکومیت به حمایت از عربستان خواهد پرداخت و در زمینه نظامی نیز ممکن است تسلیحات و مشاورههایی به ریاض ارائه دهد. این توافق میتواند به نفع ترکیه از نظر اقتصادی و سیاسی باشد، اما در عین حال حساسیتهای داخلی را نیز به همراه دارد.
به طور کلی، پیشبینی میشود که ترکیه نیروی نظامی به عربستان یا یمن اعزام نکند، اما در حوزههای تسلیحاتی و مستشاری فعال باشد. این رویکرد به آنکارا اجازه میدهد تا از منافع سیاسی و اقتصادی توافق بهرهبرداری کند و در عین حال از ورود مستقیم به درگیریها و تنشهای داخلی جلوگیری نماید.
بیشتر بخوانید: پلیس پشاور: درگیری مرگبار با مظنونان، یک مجرم معروف کشته شد · ایران در روز هشتم بازیهای آسیایی در رده هشتم جدول مدالی قرار دارد
