شبکه راهآهن کشورهای عربی خلیج فارس که بیش از ۲ دهه پیش با هدف تقویت تجارت، گردشگری و یکپارچگی اقتصادی شش کشور عضو شورای همکاری خلیج فارس مطرح شد، اکنون با افزایش ناامنی و بیثباتی منطقهای اهمیت تازهای پیدا کرده است.
چالشهای حملونقل و ضرورت توسعه راهآهن
در شرایطی که بستهشدن حریم هوایی، حمله به بنادر یا اختلال در مسیرهای دریایی، میتواند جابجایی کالا و مسافر را مختل کند، کشورهای منطقه نمیتوانند برای انتقال مواد غذایی، تجهیزات پزشکی، کالاهای صنعتی و مصالح ساختمانی صرفاً به حملونقل دریایی و هوایی متکی باشند. حملونقل جادهای، گزینه مهم دیگری به حساب میآید، اما این بخش نیز با محدودیتهایی مواجه است.
بیشتر بخوانید: عمان از طرفهای درگیر در جنگ الشرق الأوسط دعوت به گفتوگو کرد
در چنین شرایطی، راهآهن میتواند نقش مکمل حملونقل جادهای را ایفا کرده و مسیری زمینی با ظرفیت بالاتر و قابلیت پیشبینی بیشتر برای جابجایی بار و مسافر ایجاد کند.
عدم هماهنگی کشورهای عربی در ساخت شبکه ریلی
ایده ایجاد شبکه ریلی خلیج فارس در اوایل دهه ۲۰۰۰ میلادی مطرح شد و این شبکه قرار است در مسیری به طول حدودی ۲۱۰۰ کیلومتر، کویت را از طریق عربستان سعودی، بحرین، قطر و امارات متحده عربی به عمان متصل کند. با اینحال، پیشرفت در این پروژه در کشورهای مختلف به یکسان نبوده و وضعیت زیرساختی در کشورهای مسیر تفاوتهای قابل توجهی دارد.
امارات متحده عربی با شبکه «اتحاد ریل» خود که هفت امارت را به یکدیگر متصل کرده، از دیگر کشورها جلوتر است. در سوی دیگر، کویت هنوز در مراحل ابتدایی ساخت شبکه ریلی خود قرار دارد، در حالی که عربستان سعودی و قطر نیز به تدریج در حال پیشرفت هستند.
تحولات اخیر منطقه اهمیت یک شبکه زمینی یکپارچه را برای کشورهای عربی خلیج فارس نمایان کرده است. در صورت تکمیل، راهآهن شورای همکاری خلیج فارس میتواند وابستگی به حملونقل جادهای را کاهش داده و به عنوان یک مسیر پشتیبان در زمان اختلال عمل کند.
با این حال، تکمیل خطوط ریلی بهتنهایی کافی نیست و چالش اصلی ایجاد هماهنگی سیاسی و نهادی میان شش نظام ریلی ملی است. عواملی مانند تفاوت در استانداردهای فنی و فرآیندهای گمرکی میتواند مانع شکلگیری یک شبکه یکپارچه شود.
اهمیت راهآهن خلیج فارس ممکن است فراتر از مرزهای کشورهای عضو شورای همکاری باشد و در صورت اتصال به بنادر دریای عمان و شبکههای ریلی خارج از منطقه، میتواند به عنوان گزینهای جایگزین در جابجایی کالاها عمل کند.
بیشتر بخوانید: دولت آمریکا انتظار دارد مذاکرات با ایران در هفته آینده از سر گرفته شود · وزیر امور خارجه بحرین: امنیت خلیج فارس در شرایط بیسابقهای قرار دارد
