دیوان بین‌المللی کیفری (ICC) در لاهه به‌تازگی تصمیمی صادر کرده است که به‌طور رسمی بخشی از تحقیقات پیرامون افغانستان را که به اتهامات جنایات احتمالی نیروهای آمریکایی می‌پرداخت، بسته و تمرکز خود را به اقدامات طالبان از سال ۲۰۲۱ محدود کرده است.
تحولات اخیر در تحقیقات افغانستان
این تصمیم از سوی دادگاه به‌عنوان بخشی از یک مبادله حقوقی میان دادستان‌ها و قضات درباره پرونده افغانستان اتخاذ شده است. تصمیم اخیر، نه تنها خط تحقیقاتی درباره اتهامات جنایات احتمالی نیروهای آمریکایی را به‌طور رسمی می‌بندد، بلکه بررسی‌های مربوط به گروه داعش خراسان (ISIS-K) را نیز شامل می‌شود. دفتر دادستانی اعلام کرده است که به این تصمیم اعتراض کرده است اما جزئیات بیشتری ارائه نکرده است.
بیشتر بخوانید: دولت ایالات متحده و چالش‌های جدید دونالد ترامپ در سفر به آسیا
پیامدهای حقوقی و سیاسی
این اقدام در چارچوب تنش‌های حقوقی میان ایالات متحده و دیوان بین‌المللی کیفری صورت می‌گیرد. ایالات متحده به‌دلیل صدور احکام بازداشت برای مقامات اسرائیلی و تحقیقاتی درباره اقدامات نیروهای آمریکایی در افغانستان، تحریم‌هایی را علیه دیوان وضع کرده است. به‌علاوه، در سال جاری، قضات دستور دادند که دادستان‌ها تحقیقات خود درباره افغانستان را به دو بخش مجزا تقسیم کنند: یکی مربوط به اتهامات جنایات طالبان از سال ۲۰۲۱ و دیگری مربوط به بررسی‌های اولیه افغانستان که همچنین به جنایات احتمالی نیروهای آمریکایی می‌پرداخت.
قضات دیوان اعلام کردند که تصمیم به بستن بخشی از پرونده را به‌دلیل عدم توانایی دادستان‌ها در انجام تحقیقات موثر در موارد مربوط به افغانستان به جز تحقیقات طالبان اتخاذ کرده‌اند. با این حال، تقسیم این پرونده‌ها به این معنی است که احکام بازداشت صادر شده علیه چهار رهبر طالبان افغانستان همچنان معتبر باقی خواهد ماند.
چالش‌های پیش‌رو و آینده پرونده افغانستان
با توجه به این که بسته شدن بخش‌هایی از پرونده افغانستان به‌طور رسمی صورت گرفته است، هنوز مشخص نیست که آیا این اقدام نگرانی‌های ایالات متحده را در مورد صلاحیت دیوان بر شهروندان آمریکایی کاهش خواهد داد یا خیر. با توجه به اساسنامه تأسیس دیوان که تصریح می‌کند این نهاد می‌تواند هر کسی را که به اتهامات جنایات ضد بشری در قلمرو کشورهای عضو دیوان متهم باشد، محاکمه کند، این موضوع همچنان چالشی برای روابط آمریکا و دیوان باقی خواهد ماند.
به‌طور کلی، این تحولات نشان‌دهنده تقابل‌های پیچیده بین حقوق بین‌الملل و سیاست‌های دولتی است و پیامدهای آن می‌تواند تأثیرات عمیقی بر آینده حقوق بشر و عدالت بین‌المللی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: حادثه مرگبار در بروکلین آمریکا: هشت کشته و ۱۸ زخمی در فروپاشی ساختمان · دیدار نمایندگان آمریکا با ولادیمیر پوتین در مسکو
