سلطنت عمان با مشارکت در روز کشاورزی عربی، بر اهمیت استدامت مراتع به عنوان رکن اصلی توسعه کشاورزی پایدار و حفظ منابع طبیعی برای نسلهای آینده تأکید کرد. این روز به ویژه به نقش حیاتی مراتع در حمایت از دامداری و پایداری جوامع روستایی و عشایری پرداخته است.
چالشها و ضرورتهای مدیریت پایدار مراتع
سلطنت عمان با توجه به چالشهای روزافزون ناشی از تغییرات اقلیمی، مانند نوسانات بارش، افزایش دما و کمبود آب، بر اهمیت تقویت مدیریت پایدار مراتع تأکید دارد. مهندس منصور بن حمود الوضاحی، مدیر کل معاونت توسعه کشاورزی در وزارت ثروتهای کشاورزی، آبزیپروری و منابع آبی، اظهار داشت که شعار امسال روز کشاورزی عربی نمایانگر این حقیقت است که توسعه کشاورزی پایدار بر پایه زمین، آب و منابع طبیعی استوار است.
بیشتر بخوانید: جنگلهای بارانی بریتانیا: تجربهای فراموشنشدنی
وی همچنین به این نکته اشاره کرد که مراتع طبیعی یکی از مهمترین منابعی هستند که ارتباط انسان با زمین و دامداری را فراهم میسازند. این منابع نه تنها غذای دامها را تأمین میکنند بلکه به حفظ پوشش گیاهی، خاک و تنوع زیستی کمک میکنند و به جوامع روستایی درآمد و معیشت میدهند.
قوانین و ابتکارات عمان در راستای استدامت مراتع
سلطنت عمان با تنوع زیستمحیطی و جغرافیایی خود، الگوهای مختلفی از مراتع و سیستمهای دامداری را ایجاد کرده است. توجه به مراتع طبیعی در این کشور از سالها پیش به دلیل اهمیت آنها برای دامداری و محیطزیست آغاز شده است. به عنوان مثال، صدور قانون مراتع و مدیریت دامداری به موجب فرمان سلطنتی شماره (۸ /۲۰۰۳) نشاندهندهی تعهد عمان به حفظ این منابع است.
این قانون، مراتع طبیعی و کشتشده را به عنوان دارایی عمومی کشور معرفی کرده و مسئولیت بازسازی و حفاظت از آنها را به نهادهای مربوطه محول کرده است. همچنین، با تصمیم وزارتی شماره (۱ /۲۰۲۵) بهروزرسانیهای قانونی در زمینه مدیریت مراتع انجام شده است.
سلطنت عمان همچنین در راستای استدامت مراتع، اقداماتی نظیر طرح استراحت مراتع در استان ظفار را اجرایی کرده است. این طرح در حاشیه کنفرانس شانزدهم طرفهای کنوانسیون مبارزه با بیابانزایی که در دسامبر ۲۰۲۴ در ریاض برگزار شد، معرفی گردید. هدف این طرح مدیریت منابع مرتع و کاهش تدهور آنهاست.
مدیر کل معاونت توسعه کشاورزی تأکید کرد که باید مدیریت مراتع به سمت رویکرد پیشگیرانه و مبتنی بر رصد و پیشبینی حرکت کند و استفاده از فناوریهای روز مانند حسگرهای از دور، اطلاعات جغرافیایی و دادههای اقلیمی ضروری است تا بتوان به درستی وضعیت مراتع را ارزیابی و مدیریتی مؤثر داشت.
تعداد دامهای پرورشی در عمان در سال ۲۰۲۴ به حدود ۴ میلیون رأس رسید و تولیدات محلی از جمله ۵۱ هزار تن گوشت قرمز و ۲۴۱ هزار تن شیر تازه، اهمیت مراتع و دامداری را به عنوان بخشی از توسعه پایدار کشاورزی در این کشور نشان میدهد.
چالشهای موجود در مراتع عربی فراتر از مرزهای ملی است و مسائلی مانند خشکسالی، بیابانزایی و تغییرات اقلیمی نیازمند همکاری و تبادل تجربیات میان کشورهای عربی است. تقویت همکاری برای تبادل دادهها و تجارب موفق در زمینه مدیریت مراتع از ضروریات حمایت از استدامت منابع مرتع است.
بیشتر بخوانید: طوفان در راه است: مسیرهای طوفانهای نامگذاری شده در خلیج و اقیانوس آرام · سلطنت عمان میزبان کنفرانس جهانی بیست و سوم انرژی بادی در سال ۲۰۲۷
