عربستان سعودی در شرایطی به برگزاری نمایشگاه اکسپو و جام جهانی فوتبال میپردازد که حملات حوثیها (انصارالله یمن) تهدیدی جدی برای امنیت این کشور محسوب میشود. این وضعیت، سوالاتی را دربارهی توانایی ریاض برای حفظ امنیت داخلی و تعاملات بینالمللیاش به وجود آورده است.
آرامش ظاهری در ریاض
در حالی که موشکهای حوثیها بر سر عربستان سعودی فرود میآیند، آرامشی وهمآلود بر پایتخت حاکم است. خیابان ملک فهد، شریان اصلی ریاض، مملو از ترافیک است و زنان خوشپوش در کافههای فرانسوی چای ماچای ژاپنی مینوشند. به نظر میرسد زندگی در این کلانشهر طبق روال عادی جریان دارد، اما واقعیتهای تلخی نیز در پس این آرامش نهفته است.
بیشتر بخوانید: خروج نیروهای آمریکایی از عراق و تأثیرات آن بر امنیت منطقه
تنها در سه روز، فرودگاه بینالمللی ریاض سه بار هدف حمله قرار گرفت و این حملات دستکم ۱۲ کشته و بیش از ۳۰۰ زخمی بر جای گذاشت. با وجود گسترش شبکه شرکای امنیتی عربستان و تعهدات متعدد برای کمک نظامی، این کشور همچنان با چالشهای جدی امنیتی روبروست.
تلاشهای عربستان برای تنوع بخشی به روابط امنیتی
عربستان سعودی در دهه گذشته تلاش کرده است تا روابط دیپلماتیک و امنیتی خود را تنوع بخشد. با توجه به نوسانات در روابط با ایالات متحده و رقابتهای فزاینده میان همسایگان شورای همکاری خلیج فارس، ریاض به دنبال شرکای جدیدی از جمله چین و روسیه بوده است. در این راستا، توافق پرسر و صدای مکه با پاکستان و ترکیه امضا شده که به نوعی شبیه ناتو، اما با ساختاری محدودتر است.
این توافق به منظور تقویت بازدارندگی و نشان دادن تغییر جهت راهبردی عربستان به امضا رسید، اما تنها دو ماه بعد، حملات حوثیها این توافق را با نخستین آزمون واقعی روبرو کرد. در حال حاضر، تأثیر این توافق چندان چشمگیر نبوده و هیچیک از کشورهای پاکستان و ترکیه تمایلی به پیوستن به یک کارزار نظامی گستردهتر در یمن ندارند.
حمایت ایالات متحده از عربستان نیز گسترده و عمیق است. مقامهای آمریکایی به سرعت این موضوع را یادآوری میکنند که واشنگتن تسلیحات، آموزش، پشتیبانی فنی و اطلاعات نظامی در اختیار عربستان قرار میدهد. با این حال، هیچیک از این اقدامات به معنای ارائه یک تضمین الزامآور امنیتی نیست.
در همین راستا، بسیاری از تحلیلگران بر این باورند که عربستان از نظر تجهیزات نظامی، پس از اسرائیل، یکی از بهترین توانمندیهای نظامی منطقه را در اختیار دارد. با این حال، ناتوانیهای مکرر در حفاظت از زیرساختهای حیاتی، مانند فرودگاه، برای این کشور امری بیسابقه است.
چالشهای پیش روی عربستان سعودی
حملات اخیر حوثیها این پرسش را مطرح کردهاند که آیا سامانههای فرماندهی و کنترل عربستان در برابر حجم بالای تهدیدها دچار اختلال شدهاند. برخی گزارشها به پیچیدهتر شدن حملات حوثیها و توانایی آنها برای عبور از سامانههای راداری اشاره میکنند. حتی پیشرفتهترین سامانههای پدافند هوایی نیز مصون از خطا نیستند و ناتوانی در حفاظت از زیرساختهای حیاتی، به ویژه در شرایط فعلی، میتواند عواقب وخیمی داشته باشد.
با توجه به این وضعیت، به نظر میرسد که عربستان سعودی باید راهکارهای جدیدی را برای تقویت امنیت داخلی خود اتخاذ کند تا از تهدیدات خارجی بهویژه در برابر حملات حوثیها جلوگیری کند.
بیشتر بخوانید: توافق مکه و تأثیر آن بر روابط ایران و ترکیه · شورای همکاری خلیج فارس حملات حوثیها به عربستان سعودی را محکوم کرد




