پاکستان و عربستان سعودی در سپتامبر گذشته، با امضای یک توافق دفاعی تاریخی، همکاریهای نظامی خود را تقویت کردند. این توافق که به رهبری ژنرال عاصم منیر، رئیس ستاد ارتش پاکستان، شکل گرفت، به منظور تقویت امنیت هر دو کشور و ایجاد سرمایهگذاریهای لازم برای پاکستان طراحی شده است. در ازای دریافت میلیاردها دلار سرمایه و وام از عربستان، پاکستان متعهد به آموزش نیروهای نظامی سعودی گردید و همچنین به دفاع از عربستان در صورت وقوع حمله به این کشور توافق کرد.
تغییر شرایط امنیتی در خاورمیانه
با این حال، پیشبینیهای اولیه مبنی بر کاهش تنشها در روابط ایالات متحده و ایران، به سرعت به واقعیتی متفاوت تبدیل شد. با آغاز بمبارانهای ایالات متحده و اسرائیل علیه ایران و واکنش متقابل تهران، وضعیت در خاورمیانه به شدت متشنج شد. این تحولات منجر به تجدید درگیریها با گروه حوثیها در یمن و از سرگیری حملات به عربستان گردید. این وضعیت میتواند پاکستان را در موقعیتی دشوار قرار دهد.
بیشتر بخوانید: تاثیر ۱۱ سپتامبر بر افراطگرایی در خلیج فارس
تحلیلگران معتقدند که اگر عربستان تصمیم به فعالسازی توافق دفاعی خود با پاکستان بگیرد، اسلامآباد ناچار به اعزام نیروهای خود خواهد بود. پاکستان که به شدت به حمایتهای اقتصادی عربستان وابسته است، در حال حاضر با چالشهای اقتصادی و امنیتی داخلی روبرو است. این کشور به تازگی ۸ میلیارد دلار از عربستان دریافت کرده است که نشان از وابستگی عمیق اقتصادی آن دارد.
نگرانیهای داخلی و پیامدهای احتمالی
در حالی که مقامات پاکستانی به حمایت قاطع خود از این توافق اشاره کردند، نگرانیهای عمیقتری در سطح داخلی وجود دارد. فعالان دفاعی و تحلیلگران بر این باورند که در صورت ورود پاکستان به جنگی دیگر در منطقه، این کشور با مشکلات جدی مواجه خواهد شد. پاکستان در حال حاضر با جنگی غیررسمی در افغانستان و افزایش تهدیدات تروریستی در مرزهای خود روبرو است.
علاوه بر این، فعالسازی توافق دفاعی میتواند به عنوان نشانهای از موضعگیری پاکستان علیه ایران تلقی شود. روابط تاریخی و مناسبات خوب پاکستان با ایران در حال حاضر به دلیل تنشها و حملات اخیر به شدت آسیب دیده است. این احتمال وجود دارد که همکاریهای نظامی میان پاکستان و عربستان، روابط این کشور با ایران را به طور جدی تحت تاثیر قرار دهد.
در شرایط کنونی، پیشبینی اینکه چه عاملی میتواند موجب فعالسازی این توافق شود، دشوار است. تحلیلگران بر این باورند که پاکستان امیدوار است عربستان بدون حمایت ایالات متحده وارد جنگ با ایران نشود. به همین دلیل، لازم است که پاکستان تلاش کند تا از درگیریهای نظامی دور بماند و به جای آن، بر دیپلماسی و گفتگو تمرکز کند.
بیشتر بخوانید: آمریکا و پایان تسلط جهانی در برابر قدرتهای نوظهور · دولت آمریکا و حوثیها: تحولات جدید در خلیج فارس
