سازمان ملل برای نخستین بار در بیش از سه دهه، موفق به تمدید مأموریت صلح خود در صحرای غربی نشده است. این منطقه وسیع بیابانی که غنی از فسفات و منابع دریایی است، تا سال ۱۹۷۵ مستعمره اسپانیا بود. در حال حاضر، مراکش کنترل بیشتر این سرزمین را در دست دارد، در حالی که جبهه پولیسیاریو که تحت حمایت الجزایر قرار دارد، به مدت چندین دهه ادعای مالکیت بر این منطقه را دارد و این منطقه همچنان در فهرست سرزمین‌های غیر خودگردان سازمان ملل قرار دارد.
مأموریت MINURSO و چالش‌های آن
مراکش صحرای غربی را بخشی از خاک خود می‌داند و پیشنهاد خود را مبنی بر خودمختاری تحت حاکمیت مراکش ارائه کرده است، در حالی که جبهه پولیسیاریو خواستار استقلال کامل از مراکش است. مأموریت MINURSO در سال ۱۹۹۱ برای سازماندهی یک رفراندوم حق تعیین سرنوشت تأسیس شد که هرگز برگزار نشده است.
بیشتر بخوانید: حضور رئیس‌جمهور برزیل در اجلاس آسه‌آن در مانیل
مأموریت MINURSO در تاریخ ۳۱ اکتبر پایان یافت، پس از آنکه روسیه و ایالات متحده به قطعنامه‌های متضاد شورای امنیت رأی منفی دادند. واشنگتن پیشنهاد تمدید مأموریت را مطرح کرد و در عین حال گزینه رفراندوم را کنار گذاشت و برنامه خودمختاری مراکش را به عنوان مبنای مذاکرات آینده قرار داد. از ۱۵ عضو شورای امنیت، ۱۱ نفر از این رویکرد حمایت کردند، اما روسیه آن را یک‌جانبه دانست و خواستار تمدید بدون تغییر مأموریت MINURSO شد که با مخالفت واشنگتن مواجه شد.
پاسخ‌ها و پیامدها
جیکوب ماندی، کارشناس صحرای غربی در دانشگاه کلاگیت ایالات متحده، اظهار داشت: "واشنگتن در تلاش برای تحمیل یک راه‌حل بود، اما به وضوح در این درگیری جانب‌دار است." ایالات متحده در سال ۲۰۲۰ صحرای غربی را به عنوان بخشی از مراکش به رسمیت شناخت، هنگامی که مراکش روابط خود را با اسرائیل عادی‌سازی کرد.
مراکش از پیشنهاد ایالات متحده حمایت کرد و همچنین پیروزی کوچکی را در وتوی روسیه مشاهده کرد. این کشور پایان مأموریت را گامی مهم به سوی «بستن نهایی» این موضوع در سازمان ملل می‌داند. به گفته ریکاردو فابیانی، تحلیلگر ارشد گروه بحران بین‌المللی، خروج MINURSO به معنای پایان نظارت سازمان ملل بر این منطقه و گامی دیگر به سمت عادی‌سازی کنترل مراکش بر آن است.
جبهه پولیسیاریو اعلام کرد که مراکش را "کاملاً مسئول هرگونه پیامد جدی" در زمینه امنیت منطقه می‌داند. الجزایر، رقیب منطقه‌ای مراکش و میزبان هزاران پناهنده صحرایی، گفت که وتوی روسیه "اجتناب‌ناپذیر" بود و افزود که پیشنهاد ایالات متحده تلاش برای "توجیه وضعیت اشغال" است.
برنامه خودمختاری مراکش از سوی کشورهایی از جمله فرانسه، بریتانیا و اسپانیا حمایت شده است. سال گذشته، شورای امنیت به طور بی‌سابقه‌ای از این برنامه حمایت کرد و آن را "معقول‌ترین" راه‌حل نامید. سازمان ملل نیز آغاز به کاهش مأموریت MINURSO کرده است و بر این نکته تأکید کرده است که خروج این مأموریت بر حق انکارناپذیر مردم صحرای غربی برای تعیین سرنوشت تأثیری ندارد.
تحلیلگران بر این باورند که پایان مأموریت MINURSO می‌تواند حائل دیرینه‌ای بین مراکش و جبهه پولیسیاریو را از بین ببرد. بدون نیروهای صلح‌بان در زمین، مراکش ممکن است "آزادی بیشتری برای انجام عملیات علیه جبهه پولیسیاریو" داشته باشد.
بیشتر بخوانید: قطر و یونان از آغاز گفت‌وگوهای استراتژیک سالانه خبر دادند · کویت بر لزوم رعایت حکم‌های دیوان بین‌المللی دادگستری تأکید کرد
