پروژه راه آهن خلیج فارس؛ ایجاد مسیرهای جایگزین برای کشورهای عربی

پروژه راه آهن خلیج فارس به عنوان یک ابتکار مهم در راستای حفظ امنیت و تسهیل حمل و نقل در منطقه، در حال توسعه است. کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس در شرایطی که ترافیک عبوری از تنگه هرمز با چالش‌های بی‌سابقه‌ای روبه‌روست، به دنبال ایجاد یک «بیمه زیرساختی» برای تضمین تداوم زنجیره تأمین هستند.

ضرورت ایجاد شبکه ریلی

ایده ایجاد یک شبکه ریلی یکپارچه که شش کشور عضو این پروژه را به هم متصل کند، بیش از دو دهه پیش مطرح شد. اما در حال حاضر این پروژه به‌عنوان یک نیاز ضروری و استراتژیک در برابر بی‌ثباتی‌های امنیتی و ریسک‌های بالای اختلال در مسیرهای دریایی و بنادر به شمار می‌آید. گزارش‌ها نشان می‌دهد که بی‌ثباتی‌های امنیتی، ضرورت ایجاد یک مسیر زمینی پایدار را برای کشورهای عربی حاشیه خلیج فارس به یک اولویت تبدیل کرده است.

بیشتر بخوانید: تظاهرات مردم بحرین در محکومیت بازداشت علمای شیعه

وضعیت پیشرفت پروژه

پروژه راه آهن خلیج فارس با هدف اتصال کویت به عربستان، بحرین، قطر، امارات و عمان در یک مسیر ۲۱۰۰ کیلومتری در حال اجرا است. این پروژه به‌عنوان یک راهکار برای ایجاد تاب‌آوری اقتصادی در برابر بحران‌های احتمالی، به‌طور جدی در حال پیگیری است. تا کنون، این پروژه به ۵۰ درصد پیشرفت فیزیکی رسیده است، اما وضعیت اجرایی در کشورهای مختلف متفاوت است.

امارات متحده عربی با پروژه «اتحاد ریل» به‌عنوان پیشتاز شناخته می‌شود و شبکه ۹۰۰ کیلومتری آن که هفت امارت را به هم متصل کرده، از سال ۲۰۲۳ در بخش باری فعال است. همچنین، عربستان سعودی با بزرگ‌ترین شبکه ریلی منطقه، در حال طراحی و تأمین تجهیزات برای اتصال به کویت و امارات است. در همین حال، بحرین با چالش‌های ساختاری مواجه است که نیاز به اتصال به دمام عربستان دارد.

چالش‌های پیش رو در این پروژه، فراتر از تأمین منابع مالی و فناوری است. هماهنگی سیاسی و ایجاد یک مدیریت واحد میان شش نظام ریلی ملی، بزرگترین چالش پیش رو خواهد بود. همچنین، تفاوت در استانداردهای فنی و تهدیدات امنیتی نیز از دیگر موانع به شمار می‌آید.

علاوه بر این، اتصال شبکه ریلی به بازارهای جهانی، اهمیت خاصی دارد. این پروژه می‌تواند با اتصال به اردن و ترکیه، راه‌های دسترسی به بازارهای اروپایی را فراهم کند. همچنین بنادری مانند فجیره و صحار به این شبکه متصل خواهند شد و امکان دسترسی به دریای عرب و اقیانوس هند را برای کشورهای منطقه فراهم می‌کنند.

در نهایت، اگرچه راه آهن نمی‌تواند جایگزین کامل بنادر و خطوط لوله انرژی باشد، اما این پروژه در حال تبدیل شدن به یک لایه حیاتی برای امنیت ملی و اقتصادی کشورهای عربی است. لایه‌ای که تحت تأثیر بحران‌های امنیتی اخیر، از یک طرح اقتصادی به یک اولویت اضطراری تبدیل شده است.

بیشتر بخوانید: وزیر امور خارجه عربستان به واشنگتن برای مذاکرات سفر کرد · تأثیر جنگ بر برگزاری رویدادهای ورزشی در خلیج فارس