گزارش اخیر اتحادیه اروپا حاکی از آن است که یک سوم جمعیت جهان در سال جاری به دلیل ترکیب آتشسوزیها، گرما و انتشار گازهای گلخانهای در معرض سطوح بالای آلودگی اوزون قرار گرفتهاند. این بررسی که به تحلیل هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ میپردازد، ارتباط نزدیک بین تغییرات اقلیمی و آلودگی هوا را مورد تأکید قرار میدهد.
عوامل مؤثر در آلودگی اوزون
آلودگی اوزون در سطح زمین با واکنش گرما و نور خورشید به گازهای منتشر شده از آتشسوزیها، وسایل نقلیه و صنایع ایجاد میشود. این آلودگی میتواند به بافت ریه آسیب بزند، مشکلات تنفسی ایجاد کند و حملات آسمی را تشدید کند، همچنین منجر به مسائل دیگر بهداشتی شود. با وجود پیشرفتهایی که در کاهش آلودگیهای مضر در دهههای اخیر صورت گرفته، اوزون به عنوان یکی از چالشهای بزرگ باقی مانده است؛ زیرا تغییرات اقلیمی شرایط مساعدی برای شکلگیری آن فراهم میآورد.
بیشتر بخوانید: Ørsted با نظر مالیاتی مثبت در دو پروژه انرژی بادی دریایی در بریتانیا، درخشید
وضعیت آلودگی در نقاط مختلف جهان
این سال به خصوص تحت تأثیر گرما و آتشسوزیهای بیسابقهای بود که اروپا و آمریکای شمالی را تحت تأثیر قرار داد و دود ناشی از آن به فراتر از مرزها منتقل شد. بهطور مثال، در اندونزی آتشسوزیهای عمدهای رخ داد و الگوی آب و هوایی گرم ال نینو که از ماه ژوئن آغاز شده، احتمالاً باعث افزایش آتشسوزیها در جنوب شرق آسیا خواهد شد.
بر اساس این گزارش، ۳۴ درصد از جمعیت جهانی بین ۱ ژانویه و ۱۵ سپتامبر در معرض کیفیت هوای "بسیار ضعیف" قرار داشتند که به معنی غلظتهای اوزون بالاتر از راهنماییهای سازمان بهداشت جهانی است. راهنماییهای WHO حداکثر غلظت مجاز اوزون را ۱۰۰ میکروگرم در متر مکعب، بهطور میانگین در طول هشت ساعت، تعیین کرده است.
آسیا بیشترین میزان مواجهه با آلودگی اوزون را دارد، به طوری که ۵۳ درصد از جمعیت آن در هوای "بسیار ضعیف" تنفس میکنند. در این قاره، انتشار گازهای گلخانهای ناشی از صنعتی شدن، توسعه اقتصادی و حمل و نقل، همچنین آتشسوزیها و سوزاندن بقایای زراعی، نقش بسزایی دارد. شهرهای دهلی نو، داکا، چنگدو در چین و لاهور در پاکستان از جمله شهرهایی هستند که سطوح اوزون آنها "بسیار ضعیف" گزارش شده است.
در آمریکای شمالی، دو سوم جمعیت در معرض کیفیت هوای "ضعیف" یا "بسیار ضعیف" بودند و در اروپا این رقم به ۴۵ درصد میرسد. با وجود اینکه مقررات اتحادیه اروپا در کاهش انتشار آلایندههای هوا مؤثر بوده، آلودگی اوزون همچنان یک چالش باقی مانده است. بر اساس گزارش، آلودگی اوزون به ۶۰ هزار مرگ زودرس در سال در اروپا مرتبط است.
در آفریقا، دود ناشی از آتشسوزیهای جنگلی، سوزاندن محصولات کشاورزی و پخت و پز از عوامل عمده آلودگی هوا به شمار میآید. در این قاره، ۸ درصد از جمعیت در سال جاری در معرض کیفیت هوای "بسیار ضعیف" قرار داشتند و ۱۹ درصد دیگر نیز با کیفیت هوای "ضعیف" یا "متوسط" مواجه بودند.
با این حال، اوکئانیا شامل استرالیا و نیوزیلند با ۶۶ درصد از جمعیت خود در شرایط هوای "خوب" و ۳۴ درصد دیگر در شرایط "متوسط"، به عنوان یک نقطه مثبت در این زمینه شناخته میشود.
بیشتر بخوانید: اقدام قانونی اداره محیط زیست عمان علیه گردشگری که لاکپشتها را آزار داد · تأثیر حضور کارشناسان سعودی بر گزارشهای اقلیمی جهانی
