گفتگوهای شاتل میان ایالات متحده و ایران در تاریخ ۲۳ سپتامبر ۲۰۲۳ در حاشیه مجمع عمومی سازمان ملل در نیویورک آغاز شد. این نخستین تماسهای رسمی میان دو کشور در چند ماه اخیر است که امیدها را برای دستیابی به پیشرفت در روند پایان جنگ خاورمیانه افزایش داده است. با این حال، هیچیک از طرفین تغییرات قابل توجهی در مواضع خود اعلام نکردهاند.
جزئیات گفتگوها
وزیر امور خارجه ایران، عباس عراقچی، و نمایندگان آمریکا، استیون ویتکوف و جارد کشنر، از طریق واسطهها با یکدیگر ارتباط برقرار کردند. این تماسها پس از فروپاشی توافق موقت آتشبس در تیرماه صورت میگیرد. دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، در این خصوص اظهار داشت: "استیون و جارد امروز جلسهای بسیار سازنده با واسطههای ایران داشتند. بیایید ببینیم چه پیش خواهد آمد." او همچنین اشاره کرد که مذاکرات در حال حاضر با شتاب پیش میرود و ممکن است به توافقی منجر شود.
بیشتر بخوانید: احتمال از سرگیری مذاکرات ایران و ایالات متحده در نیویورک
موضع ایران و پیامدهای اقتصادی
سخنگوی وزارت امور خارجه ایران، اسماعیل باقری، اعلام کرد که تهران از طریق واسطه قطری در نیویورک با ایالات متحده در ارتباط بوده و شرایطی را برای پایان جنگ و توقف "اقدامات تهاجمی" آمریکا مطرح کرده است. با این حال، برخی از رسانههای داخلی ایران گزارش دادند که این ملاقاتها به صورت رو در رو نبوده و عراقچی تنها با نخستوزیر قطر، شیخ محمد بن عبدالرحمن آل ثانی، دیدار کرده است.
این تحولات دیپلماتیک به حفظ قیمتهای نفت در نزدیک به کمترین میزان دو هفته اخیر کمک کرده است. قیمت برنت در حال حاضر کمی زیر سطح ۱۰۰ دلار در هر بشکه قرار دارد. جنگی که ترامپ در فوریه به همراه اسرائیل با عنوان "عملیات خشم حماسی" آغاز کرد، تاکنون نزدیک به هفت ماه به طول انجامیده و به کشته شدن هزاران نفر و اختلال در تأمین انرژی جهانی منجر شده است.
چشمانداز آینده
دولت ترامپ به تکرار ادعاهایی مبنی بر اینکه جنگ ممکن است همزمان با انتخابات میاندورهای آمریکا در نوامبر پایان یابد، ادامه میدهد، هرچند توضیحات دقیقی ارائه نمیدهد. از زمان قطع مذاکرات در تیرماه، طرفین به صورت مکرر به تبادل آتش پرداختهاند، با این حال ترامپ از بازگشت به حملات شدید خودداری کرده است.
توافق موقتی که در خرداد میان ترامپ و رئیسجمهور ایران، مسعود پزشکیان، امضا شده بود، شامل خواستههای اصلی ایران مانند رفع تحریمهای مالی و آزادسازی داراییها در ازای مذاکرات برای محدود کردن برنامه هستهای این کشور بود. اما این توافق به سرعت به دلیل اختلافات در مورد قوانین حمل و نقل در تنگه هرمز، که پیش از جنگ کانالی برای یک پنجم نفت و گاز طبیعی مایع جهانی بوده است، به هم خورد.
با وجود حملات روزانه به نفتکشها، تردد در تنگه هرمز در هفتههای اخیر به تدریج افزایش یافته است. تولیدکنندگان نفت برای جلوگیری از مشکلات احتمالی، هزینههای قابل توجهی به شرکتهای حمل و نقل پرداخت کردهاند. صادرات امارات متحده عربی به سطح قبل از جنگ بازگشته و عربستان نیز ۶۰ میلیون بشکه نفت خلیج را برای عرضه در ماههای جاری و آینده به فروش رسانده است.
بیشتر بخوانید: ایران آمادگی خود را برای بازگشایی تنگه هرمز اعلام کرد · سلطان عمان، پادشاه و ولیعهد عربستان سعودی را به مناسبت روز ملی سعودی تبریک گفت
