ایران و ایالات متحده پس از نزدیک به نه ماه جنگ، در یک بنبست قرار دارند که هر یک از طرفین خود را به این باور رساندهاند که زمان به نفع آنهاست. این محاسبه خطرناک میتواند عواقب جدی برای هر دو کشور به همراه داشته باشد، چرا که تجزیه و تحلیلها حاکی از آن است که جنگ میتواند پیش از یافتن یک راهحل دیپلماتیک دوباره از سر گرفته شود.
محاسبات ایالات متحده و ایران
دولت ایالات متحده به رهبری دونالد ترامپ، بر این باور است که فشار اقتصادی و تحریمها میتواند ایران را به پذیرش سازش وادارد. ترامپ به جای حمله نظامی مجدد، بر روی بلوک دریایی و تحریمهای اقتصادی تمرکز کرده است، با این امید که این اقدامات باعث کاهش قدرت ایران در مذاکرات هستهای شود.
بیشتر بخوانید: محسن رضایی: هیچ مذاکرهای بین ایران و آمریکا در حال حاضر وجود ندارد
از سوی دیگر، رهبران ایران با اعتماد به نفس بیشتری به این وضعیت نگاه میکنند. آنها از مشکلاتی که حزب جمهوریخواه ترامپ در انتخابات با آن مواجه است، بهرهبرداری کرده و هزینههای دستیابی به یک توافق صلح را برای ایالات متحده افزایش دادهاند. ایران به وضوح اعلام کرده است که برای دستیابی به یک توافق، نیاز به اقدام نخست از سوی واشنگتن دارد.
چالشهای دیپلماتیک و نظامی
ایران اعلام کرده است که آماده است تا با میانجیگران عمانی و قطری مذاکراتی را برگزار کند، اما همزمان ایالات متحده را متهم به استفاده از زور و فشار کرده و اعلام کرده که تحت فشار تسلیم نخواهد شد. این تناقضات در دیدگاهها، مذاکرات غیرمستقیم را با چالشهایی جدی مواجه کرده است.
یک مقام ارشد اروپایی اعلام کرده است که درخواستهای ایالات متحده برای ایران بسیار گران تمام میشود و در عین حال، خواستههای تهران نیز برای واشنگتن از نظر سیاسی پرهزینه است. به گفته این مقام، کمپین نظامی ایالات متحده در واقع نتیجه معکوس داشته و به تقویت مواضع سختگیرانه ایران منجر شده و مشکلات هستهای را تشدید کرده است.
در این بین، منابعی از شورای همکاری خلیج فارس به ترامپ هشدار دادهاند که حمله مجدد میتواند منجر به انتقامگیری ایران از زیرساختهای انرژی در منطقه شود. به گفته جاسم البدوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، کشورهای عضو این شورا در طول جنگ با بیش از ۷۰۰۰ موشک و پهپاد ایرانی مواجه شدهاند.
در حال حاضر، این بنبست به وضوح نشاندهندهٔ عدم وجود گزینههای خوب برای هر دو طرف است و به نظر میرسد که ایران به دنبال بهبود وضعیت خود قبل از شروع مذاکرات جدی است. این وضعیت میتواند در آینده نزدیک با توجه به تحولات سیاسی و نظامی تغییر کند.
بیشتر بخوانید: ایران از تأسیس شهرک جدید موشکی خبر داد · کویت خواستار تقویت همکاریهای نهادی بین سازمان ملل و شورای همکاری خلیج فارس شد




