رئیس‌جمهور ایالات متحده، دونالد ترامپ، در حالی که در حال جنگ با ایران است، به احتمال زیاد در سال جاری برنده جایزه صلح نوبل نخواهد شد. با این حال، تأثیرات او بر روی کمیته اعطای این جایزه به‌طور غیرمستقیم همچنان محسوس خواهد بود. در سال گذشته، این جایزه به ماریا کوریانا ماچادو از ونزوئلا اعطا شد که در تاریخ ۱۲۵ ساله این جایزه، به دلیل فشارهای مکرر ترامپ برای دریافت آن، منحصر به فرد بود.
عواقب فشارهای سیاسی بر اعطای جایزه
ماچادو پس از دریافت جایزه، مدال طلای نوبل خود را به ترامپ تقدیم کرد تا حمایت او را برای تلاش‌هایش در راستای دموکراسی در ونزوئلا جلب کند. به همین دلیل، به نظر می‌رسد کمیته نوبل امسال با احتیاط بیشتری عمل خواهد کرد و در انتخاب برنده، به این موضوع توجه خواهد کرد که آیا اعطای جایزه به یک فرد خاص می‌تواند او را تحت فشار ترامپ قرار دهد یا خیر.
بیشتر بخوانید: پرواز تجاری از دبی به اسرائیل به دلیل درگیری خلبانان فرود اضطراری کرد
هاکون جیرو لو، مدیر موقت مؤسسه تحقیقات صلح اسلو، به این نکته اشاره کرده است که کمیته نوبل ممکن است در انتخاب برنده به این موضوع دقت کند که آیا این انتخاب به جای منفعت، آسیب بیشتری به فرد برنده خواهد زد. این می‌تواند به معنای انتخاب پاپ لئو، دیوان کیفری بین‌المللی، دیوان بین‌المللی دادگستری یا فرانسسکا آلبانزه، گزارشگر ویژه سازمان ملل در خصوص اراضی اشغالی فلسطینی باشد.
گزینه‌های محتمل برای جایزه صلح نوبل
پاپ لئو، نخستین پاپ متولد ایالات متحده، اعلام کرده است که به انتقاد از جنگ ادامه خواهد داد و در پاسخ به انتقادات ترامپ که او را «ضعیف» خوانده بود، اظهارات قاطعی داشته است. همچنین، پیام‌های پاپ درباره هوش مصنوعی، ترویج گفت‌وگو و راه‌حل‌های صلح‌آمیز برای منازعات، و تلاش‌هایش در راستای حقوق مهاجران می‌تواند او را به عنوان گزینه‌ای مناسب برای دریافت جایزه معرفی کند.
فرانسسکا آلبانزه از ایتالیا نیز به دلیل انتقاداتش از رفتار اسرائیل در جنگ علیه حماس و اشغال کرانه باختری مورد انتقاد قرار گرفته است. با این حال، ممکن است کمیته نوبل به سمت انتخاب گزینه‌های غیرمجنون و ایمن روی آورد تا از تحریک ترامپ خودداری کند، که در گذشته به‌خاطر عدم دریافت جایزه نوبل انتقادات تندی از نروژ داشت.
به گفته اوییند استنرسن، تاریخ‌نگار و کارشناس در زمینه جایزه صلح نوبل، کمیته تحت فشار است تا به چالش‌های ترامپ در نظام بین‌المللی پاسخ دهد. در این زمینه، امسال ممکن است جایزه‌ای به دیوان کیفری بین‌المللی اعطا شود، در حالی که واشنگتن در حال آماده‌سازی تحریم‌های گسترده‌ای علیه این نهاد است.
در نهایت، ترامپ به‌دلیل فشارهای سیاسی و چالش‌های بین‌المللی، به احتمال زیاد برنده نخواهد شد، اما نام او به‌عنوان نامزد توسط رهبران کامبوج، اسرائیل و پاکستان مطرح شده است. با این حال، شانس او برای دریافت این جایزه «بسیار کم» به نظر می‌رسد.
ماریا رسّا، برنده جایزه صلح نوبل و روزنامه‌نگار فیلیپینی-آمریکایی، انتقادات خود را از ترامپ ابراز کرده و گفته است که «قلدرها دنیا را اداره نمی‌کنند» و بر لزوم رعایت استانداردهای اخلاقی تأکید کرده است.
بیشتر بخوانید: خروج نیروهای آمریکایی از عراق و تأثیرات آن بر نفوذ ایران · نشست ترامپ و شی در واشنگتن با تمرکز بر دیپلماسی شخصی
