کشورهای شورای همکاری خلیج فارس، شامل بحرین، کویت، عمان، قطر، عربستان سعودی و امارات متحده عربی، با چالشی جدی در زمینه امنیت مواجه شدهاند. این کشورها در حالی به حمایتهای ایالات متحده برای دفاع در برابر تهدیدات ایران وابسته هستند که این وابستگی در عین حال خطرات حملات ایران را نیز افزایش داده است.
راهبردهای جدید کشورهای خلیج فارس
در واکنش به این وضعیت، کشورهای عضو شورای همکاری خلیج فارس به دنبال راهبردهای همپوشان هستند. آنها همچنان به همکاری با ایالات متحده ادامه میدهند، بهویژه در زمینههای نظامی، اما همزمان در حال تنوع بخشی به روابط امنیتی خود و پیگیری دیپلماسی با تهران هستند. این رویکرد ممکن است در ظاهر دوگانه به نظر برسد، اما برای بقای این کشورها ضروری است. در شرایطی که هزینههای جنگ و تنشها افزایش یافته، این تغییرات میتواند به سمت نوعی سازش با تهران سوق دهد.
بیشتر بخوانید: تظاهرات مردم بحرین در دومین سالگرد شهادت سید حسن نصرالله
تلاشهای عربستان سعودی برای تنوع بخشی به امنیت
عربستان سعودی، به عنوان بزرگترین و بانفوذترین عضو شورای همکاری، نمونهای از تلاشهای کشورهای خلیج فارس برای تنوع بخشی به رویکرد امنیتی خود است. پیش از آغاز جنگ، عربستان به دنبال یک پیمان دفاعی متقابل با ایالات متحده بود که بتواند تعهدات بیشتری از واشنگتن برای حمایت از خود در برابر threats به دست آورد. هرچند توافق اخیر در نوامبر ۲۰۲۵، به دلیل تعهدات کمتر، کمتر از انتظارات ریاض بود، اما نشاندهنده روابط نزدیک عربستان با ایالات متحده است.
با آغاز جنگ، عربستان با چالشهایی مواجه شد. این کشور در کنار متحدی قرار گرفت که درباره اهداف و استراتژیهای جنگ به وضوح با ریاض هماهنگ نبود. با این حال، عربستان به همکاری با واشنگتن ادامه داد و در حملات مشترک علیه نیروهای طرفدار ایران در عراق شرکت کرد.
عربستان به جز همکاری با ایالات متحده، اقداماتی نیز برای تقویت امنیت خود انجام داد. اجازه اعزام نیروها به پاکستان و تشکیل ائتلافهای چندملیتی دفاع دریایی، بخشی از این تلاشها محسوب میشود. همچنین، عربستان در توافق دوجانبه با پاکستان و ترکیه به امضای توافقی برای امنیت جمعی دست یافت.
نقش عمان و امارات در دیپلماسی منطقهای
عمان، که از نظر نظامی و جمعیتی در موقعیت ضعیفتری قرار دارد، به دنبال سیاست همزیستی با ایران بوده و نقش میانجی را در مذاکرات بین تهران و کشورهای شورای همکاری ایفا کرده است. با این حال، به نظر میرسد که تهدیدات ایران همچنان بر امنیت عمان سایه افکنده است.
امارات متحده عربی، به رغم اتخاذ مواضع سختگیرانهتر در قبال ایران، در تلاش است تا منافع خود را از طریق مذاکرات پشتپرده با تهران حفظ کند. روابط تاریخی و اقتصادی امارات با ایران، این کشور را به سمت تعاملات جدید سوق داده است، هرچند که درگیریهای منطقهای نمیتوانند به راحتی نادیده گرفته شوند.
به طور کلی، کشورهای شورای همکاری خلیج فارس در حال تلاش برای ایجاد توازن میان همکاری با ایالات متحده و تعامل با ایران هستند. این تغییرات در رویکردها، نشاندهنده تحولات عمیق در معادلات امنیتی منطقهای است که میتواند پیامدهای گستردهای برای آینده خلیج فارس داشته باشد.
بیشتر بخوانید: تأثیر جنگ ایالات متحده و اسرائیل بر امنیت خلیج فارس · ایالات متحده معافیت تحریمها را برای پروازهای ایران و نجف اعطا میکند
