رافائل گروسسی، مدیر آژانس بینالمللی انرژی اتمی، در کنفرانس خبری اخیر خود اعلام کرد که مفاد توافق هستهای پیشنهادی میان ایالات متحده و عربستان سعودی به لحاظ بازرسیها "بسیار رضایتبخش" است، هرچند که شامل پروتکل اضافی استاندارد نیست.
توافق هستهای و انتقادات موجود
توافق پیشنهادی در زمینه همکاری هستهای مدنی که به عنوان توافق ۱۲۳ شناخته میشود، هنوز نیاز به تصویب قانونگذاران ایالات متحده دارد و کارشناسان عدم اشاعه به انتقاد از آن پرداختهاند، زیرا این توافق مانع غنیسازی اورانیوم یا پردازش سوختهای مصرفشده در عربستان نمیشود، دو مسیر بالقوه برای دستیابی به سلاح هستهای.
بیشتر بخوانید: ایران حملاتی به کویت پس از ضربه آمریکا به جزیره قشم انجام داد
عربستان سعودی یک برنامه هستهای نوپا دارد و به تازگی توافقی تحت عنوان توافقنامه جامع تضمینها با آژانس بینالمللی انرژی اتمی امضا کرده است. این توافق، الزامات اصلی کشورهایی که فناوری هستهای دارند را مشخص میکند، از جمله اجازه بازرسیهای آژانس از تأسیسات هستهای اعلامشده.
دسترسی و بازرسیها
با این حال، عربستان هنوز پروتکل اضافی را امضا نکرده است که به آژانس اجازه میدهد بازرسیهای بیشتری از جمله بازرسیهای ناگهانی در سایتهای غیر اعلامشده انجام دهد. متن توافق هستهای عربستان و ایالات متحده که به آژانس بینالمللی انرژی اتمی ارسال شده است، اجازه بازرسیهای ناگهانی را تنها در سایتهای اعلامشده میدهد.
گروسسی در این کنفرانس خاطرنشان کرد: "به نظر من، برای توافق خاصی که داریم، این یک نتیجه بسیار رضایتبخش است." وی همچنین به این نکته اشاره کرد که عربستان سعودی در صورت توسعه سلاحهای هستهای توسط رقیب منطقهای خود، ایران، به توسعه تسلیحات هستهای اقدام خواهد کرد.
ایران تحت توافق هستهای سال ۲۰۱۵ با قدرتهای بزرگ، به اجرای پروتکل اضافی توافق کرده بود، اما در سال ۲۰۲۱ و در پی خروج ایالات متحده از این توافق، از اجرای آن دست کشید.
گروسسی در ادامه تصریح کرد: "واضح است که پروتکل اضافی دسترسی بیشتری را فراهم میکند و به همین دلیل به عنوان استاندارد شناخته میشود. ما معتقدیم که خوب است که کشورهای دارای فناوری هستهای پروتکلهای اضافی داشته باشند و شاید این موضوع در آینده محقق شود." متن توافق هستهای ایالات متحده و عربستان بیان میکند که فعالیتهایی مانند غنیسازی و پردازش تنها در مکانهای اعلامشده انجام خواهد شد.
عربستان سعودی به آژانس بینالمللی انرژی اتمی دسترسی با اطلاع کوتاه به هر مکانی در سایتهای تحت پوشش را اعطا خواهد کرد و آژانس نیز به ریاض اطلاع قبلی "حداقل ۲ ساعت" قبل از ورود به یک سایت تحت پوشش یا "حداقل ۲۴ ساعت" در سایر موارد خواهد داد.
بیشتر بخوانید: مصر ادعای حملات به کویت را محکوم کرد و به بررسی فرصتهای تهدئه با عمان پرداخت · بازگشت سفرهای هوایی ایالات متحده به حالت عادی پس از اختلالات گسترده




