نمایندگان روسیه و اوکراین در تاریخ ۱۰ نوامبر ۲۰۲۳ (۱۹ آبان ۱۴۰۲) در ابوظبی گرد هم آمدند تا برای نخستین بار از فوریه گذشته به مذاکرات صلح بپردازند. این نشست با میانجیگری ایالات متحده و نمایندگان دولت دونالد ترامپ برگزار شده و هدف آن تلاش برای پایان دادن به جنگ در اوکراین است.
پیشینه مذاکرات و مواضع طرفین
این نشست به دنبال تماس‌های اخیر ایالات متحده با طرفین جنگ برگزار شد که به گفته جارد کوشنر، نماینده ترامپ، به کاهش شکاف‌ها میان مواضع دو طرف کمک کرده است. وی در آغاز مذاکرات اظهار داشت که ایالات متحده ایده‌های خوبی برای پیشرفت در این زمینه دارد و ترامپ به تعهد خود برای دستیابی به صلح ادامه می‌دهد.
بیشتر بخوانید: روسیه به دنبال ایجاد چهارچوب امنیتی جدید برای اروپا در مذاکرات اوکراین
علیرغم خوش‌بینی ایالات متحده، طرفین هنوز در مورد شرایط توافق نهایی فاصله زیادی دارند، به‌ویژه که بیش از چهار سال از حمله کامل روسیه به اوکراین می‌گذرد و روسیه حدود یک‌پنجم از خاک اوکراین را تحت کنترل دارد. اولین دور مذاکرات بدون بیانیه فوری از هیچ‌یک از طرفین پایان یافت و دور دوم مذاکرات برای روز چهارشنبه برنامه‌ریزی شده است.
مواضع و نگرانی‌های بین‌المللی
ترامپ فشار را بر کی‌یف افزایش داده و در ماه گذشته اعلام کرده بود که زمان آن رسیده که اوکراین به جنگ پایان دهد یا با عواقب سختی روبرو شود. وی همچنین اشاره کرده بود که این جنگ به زودی با توافقی بزرگ و زیبا حل و فصل خواهد شد که ممکن است شامل تأمین امنیت تمام قاره اروپا باشد. با این حال، او پیش‌بینی‌هایی را مطرح کرده که به تحقق نپیوسته است.
روستام امرُوف، نماینده ارشد اوکراین، در اظهارات اولیه خود بر تمرکز کی‌یف بر دستیابی به تضمین‌های امنیتی و صلح پایدار تأکید کرد. در ادامه، سرگئی لاوروف، وزیر امور خارجه روسیه، بر ترجیح مسکو برای مذاکره در مورد چارچوب امنیتی گسترده‌تر اروپا قبل از پرداختن به جزئیات جنگ تأکید کرد. لاوروف در اظهارات خود اعلام کرد: "ایده تعیین پارامترهای روشن برای یک معماری امنیتی آینده و سپس حل و فصل منازعه روسیه و اوکراین، کاملاً منطقی است."
رئیس کمیسیون اروپا، اورسولا فون در لاین، در روز دوشنبه نظر مخالفی ابراز کرد و گفت که مذاکرات امنیتی وسیع‌تر باید تنها پس از آتش‌بس آغاز شود. لاوروف دوباره این ایده را رد کرد و گفت که اروپایی‌ها در تلاشند تا برای اوکراین زمان خریداری کنند.
در این میان، تلاش‌های جدید ایالات متحده برای رسیدن به توافق، مقامات اروپایی را به تلاش برای کسب جایگاهی در میز مذاکره برای پایان دادن به مرگبارترین درگیری اروپا از زمان جنگ جهانی دوم ترغیب کرده است.
پیش از آغاز مذاکرات اصلی، نمایندگان اوکراین به‌طور جداگانه با نمایندگان اروپایی، ناتو و اتحادیه اروپا و همچنین دو نماینده آمریکایی، کوشنر و استیو ویتکوف، دیدار کردند. فرانسه نیز اعلام کرد که بدون توجه به امنیت اروپا، هیچ صلح پایداری در اوکراین ممکن نیست و این نیازمند مشارکت اروپایی‌ها است.
در آستانه مذاکرات، ترامپ ابراز امیدواری کرده بود که واشنگتن شاهد "تمایل بسیار قوی" برای پایان دادن به جنگ باشد و بیان کرد که هر دو طرف "از جنگ خسته‌اند". در عین حال، نیروهای روسیه به ۱۰ منطقه اوکراین حملات هوایی انجام دادند که به قطع گسترده برق و جان باختن دو نفر منجر شد.
روسیه اعلام کرده است که یک تأسیسات صنعتی در حمله پهپادی اوکراین در شهر نووگورود آسیب دیده است. منابع صنعتی همچنین گزارش داده‌اند که حملات پهپادی اوکراین به پالایشگاه‌های نفتی روسیه از اواخر اکتبر، ظرفیت پالایش روسیه را حدود ۳۰ درصد کاهش داده است.
به‌طور عمومی، نشانه‌ای وجود ندارد که ولادیمیر پوتین، رئیس‌جمهور روسیه، آماده باشد خواسته خود مبنی بر تسلیم اوکراین در منطقه شرقی دونباس را قبل از توافق صلح کنار بگذارد. ولودیمیر زلنسکی، رئیس‌جمهور اوکراین، نیز از واگذاری سرزمینی که نیروهایش برای حفاظت از آن جان باخته‌اند، خودداری کرده است.
زلنسکی در آستانه مذاکرات گفت که اهرم اوکراین به دلیل عملکرد اخیر در میدان نبرد افزایش یافته است، که شامل بازپس‌گیری برخی مناطق در دونتسک، یک منطقه معدنی زغال‌سنگ در دونباس می‌شود. او افزود: "نیروهای اوکراینی به‌طور واقعی موقعیت مذاکره اوکراین را تقویت می‌کنند" و از واشنگتن خواست تا کرملین را به پایان جنگ متقاعد کند. مذاکره‌کنندگان آمریکایی بر این باورند که زلنسکی و پوتین ممکن است در مورد سرزمین به یک سازش برسند.
در چارچوب توافق پیشنهادی، اوکراین می‌تواند پایان جنگ، تضمین‌های امنیتی و نقشه‌ای برای پیوستن به اتحادیه اروپا را دریافت کند. یک مقام ارشد اوکراینی این ادعا را رد کرده و اعلام کرد که دولت هیچ‌گونه تسلیمی را در نظر نخواهد گرفت و مسائل سرزمینی تنها در سطح رهبران و در بستر تضمین‌های امنیتی مناسب برای اوکراین قابل بحث خواهد بود.
بیشتر بخوانید: دولت ایالات متحده به دنبال پایان جنگ اوکراین و روسیه تحت رهبری ترامپ · مذاکرات میان اوکراین، روسیه و ایالات متحده در ابوظبی آغاز می‌شود
