ایالات متحده شرایط حقوق بشری را برای بیش از ۳۲۰ میلیون دلار کمک نظامی به مصر لغو کرده است. این اقدام به لحاظ نقش مفید قاهره از زمان آغاز جنگ ایالات متحده با ایران، مورد توجه قرار گرفته است.
پیشینه کمکهای نظامی به مصر
مصر از سال ۱۹۷۹، پس از امضای پیمان صلح با اسرائیل، از حمایت قابل توجه ایالات متحده بهرهمند شده است. از اواخر دهه ۱۹۸۰، این کشور به طور میانگین سالانه حدود ۱.۳ میلیارد دلار کمک نظامی از ایالات متحده دریافت کرده است. بخشی از این کمکها مشروط به رعایت شرایط حقوق بشری و دموکراسی است که میتواند به دلایل امنیت ملی لغو شود.
بیشتر بخوانید: حکم قاضی مهاجرت ایالات متحده برای اخراج صلاح سرسور از آمریکا
عدم تخصیص این کمکها در دوران ریاستجمهوری جو بایدن، موجب تنشهایی میان قاهره و واشنگتن شده است. نامهای که به کمیتههای کنگره ارسال شده، نشان میدهد که مارکو روبیو، وزیر امور خارجه ایالات متحده، تصمیم به لغو شرایط صدور گواهی برای ۳۲۰ میلیون دلار از کمکهای نظامی خارجی به مصر در سال مالی ۲۰۲۵ گرفته است.
جزئیات تصمیم و پیامدهای آن
این بخش از کمک نظامی به عنوان «ضروری برای مبارزه با تروریسم، امنیت مرزی و برنامههای عدم گسترش تسلیحات» اعلام شده است و همچنین به عنوان عاملی مهم برای منافع امنیت ملی ایالات متحده شناخته میشود. در یادداشتی که به همراه این تصمیم منتشر شده، آمده است: «استفاده از این اختیارات برای لغو شرایط ضروری است برای روابط ایالات متحده و مصر و همچنین اولویتهای امنیت ملی ایالات متحده، به ویژه با توجه به نقش مفید مصر پس از عملیات اپیک فیوری».
عملیات اپیک فیوری به نام کمپین نظامی ایالات متحده علیه ایران که به همراه اسرائیل در اواخر فوریه آغاز شد، اشاره دارد. در این یادداشت توضیحات بیشتری در مورد نقش مفید مصر ارائه نشده است. تعیین سالانه وزارت امور خارجه ایالات متحده در مورد کمکهای نظامی به مصر معمولاً شامل بودجه تخصیص یافته برای سال مالی قبلی است که به پایان رسیده است.
در پی جنگ ایران، هزینههای زیادی بر شرکای امنیتی ایالات متحده، از جمله مصر، تحمیل شده است. اقتصاد مصر تحت تأثیر افزایش قیمت سوخت و سایر اختلالات قرار گرفته است. همچنین، صدها میلیون دلار کمک نقدی و تجهیزات نظامی پس از برکناری محمد مرسی، نخستوزیر منتخب دموکراتیک این کشور، در سال ۲۰۱۳ متوقف شد.
دولت بایدن در گذشته چندین بار بخشهایی از کمک نظامی سالانه به مصر را به دلیل وضعیت حقوق بشر این کشور متوقف کرده است. با این حال، در سال ۲۰۲۴، پس از حمله حماس به اسرائیل و جنگ در غزه، این دولت شرایط حقوق بشری را لغو کرد و برای اولین بار در این دوره، تمام ۱.۳ میلیارد دلار تخصیص یافته به مصر را تأمین کرد.
مصر در مذاکرات آتشبس در مورد درگیریها در غزه نقش مرکزی ایفا کرده است، اما در زمینه میانجیگری در جنگ ایران کمتر مشهود بوده است. گروههای حقوق بشری به طور مداوم مصر را به نقض گسترده حقوق بشر تحت رهبری عبدالفتاح السیسی متهم کردهاند.
در هفته جاری، پلیس مصر شش خبرنگار از یک رسانه تحقیقاتی و بررسی حقایق را به دلیل انتشار اطلاعات نادرست به نفع اخوان المسلمین، که این رسانه آن را تکذیب کرده است، بازداشت کرد. مقامات مصری اعلام کردهاند که اقدامات لازم را برای رسیدگی به وضعیت حقوق بشر انجام دادهاند و السیسی بر اهمیت ثبات تأکید کرده و میگوید که دولت در حال ترویج حقوق بشر از طریق تأمین نیازهای اساسی مردم است.
بیشتر بخوانید: نشست تجاری رهبران آفریقایی در مصر · سلطنت عمان خواستار مسوولیتپذیری در برابر فعالیتهای غیرقانونی در فلسطین




