ایران و آمریکا نزدیک به ۹ ماه پس از آغاز جنگ بهگونهای رفتار میکنند که گویی زمان به سود آنهاست. این محاسبه، دو کشور را در بنبستی گرفتار کرده است که شکستن آن برای هیچیک آسان نیست و چشمانداز روشنی برای خروج از آن دیده نمیشود.
استراتژیهای متفاوت دو کشور
دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا، بهجای آنکه بار دیگر حملات گستردهای علیه ایران انجام دهد، راهبرد فشار و فرسایش را انتخاب کرده است. او به این جمعبندی رسیده که ازسرگیری بمبارانها لزوماً نتیجه جنگ را تغییر نمیدهد و حتی ممکن است واکنش تلافیجویانه ایران علیه زیرساختهای انرژی کشورهای حاشیه خلیج فارس را در پی داشته باشد.
بیشتر بخوانید: پیروزی دموکراتها در انتخابات میاندورهای ایالات متحده و تأثیر آن بر روابط با چین
در عوض، ترامپ امیدوار است محاصره دریایی ایران و تشدید فشارهای اقتصادی، تهران را به عقبنشینی وادار کند. اما رهبران ایران به نتیجهای کاملاً متفاوت رسیدهاند. آنها با توجه به ناکامیهای انتخاباتی حزب جمهوریخواه در آمریکا، هزینه رسیدن به توافق صلح را برای واشنگتن افزایش دادهاند و از نظر تهران، این آمریکا است که باید نخستین گام را برای حلوفصل بحران بردارد.
چشمانداز دیپلماتیک و نظامی
ایران همچنان از دیپلماسی استقبال میکند و در روز سهشنبه نیز با میانجیهای عمانی و قطری دیدار و گفتوگو داشته است. با این حال، تهران واشنگتن را به پیگیری سیاست فشار و اجبار متهم میکند و میگوید در برابر فشارهای آمریکا تسلیم نخواهد شد.
آرون دیوید میلر، مذاکرهکننده پیشین آمریکا، گزینههای پیش روی واشنگتن را در چهار مسیر خلاصه کرده است: تشدید تنش، مذاکره، تسلیم شدن یا به زانو درآوردن ایران از طریق فشار و محاصره اقتصادی. به گفته او، دولت آمریکا فعلاً مسیر چهارم را انتخاب کرده است، هرچند ممکن است هر لحظه تصمیم خود را تغییر دهد.
جاسم البدیوی، دبیرکل شورای همکاری خلیج فارس، اعلام کرده است که کشورهای عضو این شورا در طول جنگ هدف بیش از هفت هزار موشک و پهپاد ایرانی قرار گرفتهاند. در این راستا، ابتسام الکتبی، رئیس مرکز سیاستگذاری امارات، نیز به نگرانی کشورهای منطقه اشاره کرده است که ایران، به جای هدف قرار دادن آمریکا، کشورهای خلیج فارس را مورد حمله قرار میدهد.
در این شرایط، ترامپ فرصت محدودی برای تصمیمگیری دارد و احتمال هرگونه اقدام نظامی را بهطور کامل کنار نگذاشته است. این وضعیت قمار پرخطری است که میتواند به ازسرگیری درگیریها پیش از آنکه مسیر دیپلماتیکی برای پایان جنگ پیدا شود، منجر شود.
بیشتر بخوانید: نقش چین و عمان در مذاکرات ایران و آمریکا · قطر و ایران در تلاش برای کاهش تنشهای منطقهای




