علی الزیدی، نخستوزیر عراق، که تنها شش ماه از روی کار آمدنش به عنوان یک سیاستمدار نوپا میگذرد، به دنبال اجرای یکی از خطرناکترین برنامههای خود است: مقابله مستقیم با میلیشیاهای مسلح شیعه که به عنوان نمایندگان ایران در عراق عمل میکنند.
مقابله با کتائب حزبالله
الزیدی، ۴۱ ساله و سابقاً یک تاجر موفق، به نیروهای امنیتی خود دستور داده است تا برای مواجهه با کتائب حزبالله، یکی از قدرتمندترین گروههای مورد حمایت ایران در عراق، آماده شوند. این گروه متهم به راهاندازی یک حلقه قاچاق است که به گفته مقامات عراقی، میلیاردها دلار از نفت دولتی را به سرقت میبرد.
بیشتر بخوانید: نشست امنیتی ایران، عربستان، ترکیه و پاکستان در تهران
کتائب حزبالله که از سوی ایالات متحده به عنوان یک گروه تروریستی شناخته میشود، این اتهامات را رد کرده است. در پی تحقیقات انجام شده، تا کنون نه مقام ارشد امنیتی و نفتی در ارتباط با این موضوع برکنار شدهاند. این تحقیقات عمدتاً بر روی جرف الصخر در استان بابل، که به عنوان پایگاه اصلی کتائب حزبالله شناخته میشود، متمرکز شده است.
ریسکهای سیاسی و امنیتی
الزیدی به فرماندهان نظامی و امنیتی دستور داده است تا نیروهای اضافی را در اطراف این شهر مستقر کنند و برای ورود نیروهای دولتی به آن آماده شوند. به گفته احمد یونس، تحلیلگر سیاسی مستقر در بغداد، "با ابراز علنی اراده برای مقابله با گروههای مسلح مانند کتائب حزبالله و دیگر میلیشیاهای مورد حمایت ایران، الزیدی در حال پذیرش یک ریسک بزرگ سیاسی و شخصی است."
این گروهها تواناییهای نظامی خود را نشان دادهاند و آمادگی استفاده از زور علیه کسانی که به چالش میکشند، دارند. این مسئله میتواند آزمونی جدی برای اقتدار دولت عراق باشد و پیامدهای آن میتواند فراتر از یک رویارویی سیاسی باشد.
الزیدی در یک جلسه دولتی در ماه اوت اعلام کرد: "من از کنترل تمام سلاحها تحت حاکمیت دولت عقبنشینی نخواهم کرد و به مقابله ادامه خواهم داد، حتی اگر به قیمت جانم تمام شود." این اظهارات نشاندهنده عزم راسخ او در راستای خلع سلاح میلیشیاها است.
الزیدی که در دوران نوجوانی به دنیای سیاست وارد شد، پس از سقوط صدام حسین در سال ۲۰۰۳ وارد عرصه سیاسی شد. او در سالهای بعد از آن از سیاست دور ماند و عراق با مشکلات متعددی از جمله شورشهای ضد صدام، کمپین خونین القاعده و جنگ داخلی فرقهای روبرو بود.
در آوریل، پس از اینکه رئیسجمهور پیشین ایالات متحده، دونالد ترامپ، به شدت با بازگشت نوری المالکی، نخستوزیر سابق، مخالفت کرد، یک ائتلاف از گروههای شیعه با درجات مختلف از نفوذ ایران، الزیدی را به عنوان یک گزینه توافقی انتخاب کردند. جوانی و سابقه تجاری او موجب شد تا به عنوان یک گزینه جایگزین برای چهرههای سیاسی مستقر مطرح شود.
هرچند الزیدی از حمایت علنی واشنگتن برخوردار است، اما او باید در مورد چالش با ایران احتیاط کند، چرا که این کشور نفوذ زیادی در عراق از طریق روابطش با میلیشیاها و سیاستمداران شیعه دارد. ترامپ فشار زیادی به الزیدی وارد کرده است تا میلیشیاهایی را که به نیروهای آمریکایی و اهدافی در عربستان سعودی و امارات متحده عربی حمله کردهاند، خلع سلاح کند.
در ماه اوت، نیروهای ویژه عراقی که به طور مستقیم به نخستوزیر گزارش میدهند، رئیس اطلاعات گروه همراستا با ایران، حرکات النجباء، را به اتهام دخالت در حملات پهپادی علیه منافع آمریکایی دستگیر کردند. این بازداشت که ۴۸ ساعت به طول انجامید، تهدیدهایی از سوی این گروه را به دنبال داشت و مداخله سیاستمداران ارشد شیعه برای کاهش تنشها را ضروری ساخت.
اگرچه الزیدی در حال آمادهسازی برای بزرگترین رویارویی خود است، اما او به خوبی آگاه است که میلیشیاها توانایی مقاومت دارند. در گذشته، یکی از نخستوزیران اوامر مشابهی صادر کرده بود و منزل الزیدی در بغداد هدف یک حمله پهپادی قرار گرفت که مقامات آن را تلاش برای ترور توصیف کردند.
بیشتر بخوانید: تحلیل سیدرضا صدالحسینی درباره استقرار فرماندهی نظامی در کویت · دیدار وزیر امور خارجه ایران با سلطان عمان درباره دیپلماسی منطقهای




