نفوذ انگلستان در ساختار امنیتی عمان

روابط عمان و انگلستان فراتر از رفت‌وآمدهای دیپلماتیک و تجاری معمول است؛ پیوندهای تاریخی، حضور مستشاران انگلیسی در ارکان نظامی عمان، آموزش رهبران این کشور در آکادمی‌های انگلیس و واگذاری بندر راهبردی دقم به نیروهای نظامی انگلیسی، مجموعه‌ای از وابستگی‌های ساختاری را شکل داده که به باور تحلیل‌گران، بی‌طرفی عمان در بحران‌های منطقه‌ای به‌ویژه در مسئله مدیریت تنگه هرمز را با تردید جدی مواجه کرده‌است.

وابستگی نظامی و آموزشی

حضور مداوم لندن در ارکان نظامی عمان، دسترسی به بنادر کلیدی و قراردادهای اقتصادی، مجموعه‌ای از وابستگی‌ها را بین عمان و انگلیس شکل داده است که بی‌شک سیاست منطقه‌ای عمان را تحت تأثیر خود قرار می‌دهد.

بیشتر بخوانید: تأثیر جنگ ایران بر انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا و فرصت‌های پیش‌رو

پایان دوران استعمار عمان در دهه‌های گذشته به معنای قطع نفوذ انگلیس در کشور عمان نبوده، بلکه انگلیس شکل حضور خود را از حالت سلطه سنتی به شکل توافق‌های رسمی و برنامه‌های دوجانبه تغییر داده است. بر این اساس، بخش عمده‌ای از بدنه نیروهای مسلح عمان، اصول آموزشی و شیوه‌های عملیاتی خود را زیر نظر مستشاران انگلیسی فراگرفته‌اند. برگزاری رزمایش‌های نظامی مشترک مانند «سیف سریعا ۳» در سال ۲۰۱۸ و تمرین نظامی «خنجر عمان» در سال ۲۰۲۳ نشان داد که این تعاملات به هماهنگی عملیاتی بالایی رسیده و حتی بر نحوه نگاه فرماندهان عمانی به تهدیدهای منطقه‌ای نیز اثرگذار است.

آموزش رهبران عمان در انگلستان

یکی دیگر از مهم‌ترین ابعاد این رابطه، آموزش رهبران عمان در انگلیس است. سلطان قابوس بن سعید، که از سال ۱۹۷۰ تا ۲۰۲۰ بر عمان حکومت کرد، در سال ۱۹۵۸ برای ادامه تحصیل به انگلستان رفت و پس از آن در سال ۱۹۶۰ وارد آکادمی نظامی سلطنتی سندهرست شد. سلطان هیثم بن طارق، حاکم کنونی عمان، نیز تحصیلات دانشگاهی خود را در انگلیس گذراند. این تجربیات آموزشی، زمینه‌ساز پیوندهای عمیق‌تری میان عمان و انگلیس شده است.

با اینکه مقامات عمان ادعا می‌کنند به دنبال ثبات و رفع تنش در منطقه هستند، اما وابستگی سیاسی، دفاعی و امنیتی عمان به انگلیس سؤال‌های جدی در مورد اراده آن‌ها به وجود می‌آورد. به‌ویژه در شرایط حساس، به‌ویژه در مسئله مدیریت تنگه هرمز، منافع انگلیس می‌تواند بر منافع عمان سایه بیفکند.

بیشتر بخوانید: تأثیر نتایج انتخابات میان‌دوره‌ای آمریکا بر چین · عمان و ازبکستان: اراده سیاسی افق‌های جدیدی برای تجارت و سرمایه‌گذاری می‌گشاید